گونهشناسی روایات امام صادق علیهالسّلام با تکیه بر مسند ایشان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 استادیار علوم قرآن وحدیث دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 استاد علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22054/ajsm.2021.57410.1659چکیده
تأمل در منابع روایی شیعه، حاکی از آن است که روایات منقول از امام صادق(ع) از دیگر امامان به مراتب بیشتر است. بررسی دلائل کثرت این روایات و گونهشناسی آن، بنمایۀ این پژوهش است. بر این اساس ابتدا مقتضیات زمان امام و خط مشی ایشان در موقعیتهای مختلف بررسی شده و سپس احادیث وارده از امام و آمار و نمودار آن با تکیه بر کتاب «مسند امام صادق» از عزیزالله عطاردی، ارائه شدهاست؛ تا رابطۀ میان شمار احادیث امام در هر زمینه و مقتضیات زمان ایشان، مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. پژوهشگران با توجه به مجموع روایات این امام که در «مسند امام صادق(ع)» جمعآوری شده؛ باورمند گردیدهاند که بیشترین بسامد روایات این امام به ترتیب در سه حوزۀ «فقه»، «اعتقادات» و «اخلاق» نمایانگر است و میان فراوانی روایات امام در هر زمینه و مقتضیات زمان ایشان رابطهای دوسویه برقرار است؛ که با تأمل در موضوعات و فحوای روایات میتوان از مقتضیات حاکم بر فرهنگ زمان این امام آگاه گردید.