بررسی رفتارهای کروموزومی در جمعیتهایی از دو گونه صبر زرد Aloe vera و Aloe litoralis
نویسندگان
1 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، تهران
2 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر
3 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
4 محقق موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
doi
10.22092/ijrfpbgr.2004.115486چکیده
به منظور انجام مطالعات سیتوژنتیکی در صبر زرد، از چهار رویشگاه موجود در عرصههای جنوبی کشور از جمله مناطقی از استانهای بوشهر و هرمزگان در زمان گلدهی این گیاه نمونههایی از گلآذین جمعیتهای مورد نظر جمعآوری و در محل تثبیت گردیده و در ستاد مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع مورد مطالعات کروموزومی قرار گرفتند. رفتارهای کروموزومی در میوز جمعیتهای مذکور مورد مطالعه قرار گرفت و مؤلفههایی نظیر تعداد و انواع کیاسماهای تشکیل شده شمارش گردیدند. از هر جمعیت صد سلول مناسب مورد شمارش کیاسما و مشاهده سایر پدیدهها و رفتارهای کروموزومی قرار گرفت. بهرغم اندازه بزرگ کروموزومهای این گونه، در همه جمعیتهای مورد مطالعه بیشترین وقوع کیاسما بهحالت یک کیاسما در یک بی والانت تعلق داشت. البته حالت دو کیاسما در هر جفت کروموزوم همولوگ نیز از نظر فراوانی در مرتبه دوم قرار داشت. تعداد 4 کیاسما بین کروموزومهای همولوگ به ندرت مشاهده شد. با این حال جمعیتی از گونه A. litoralis دارای تعداد زیادی جفت همولوگ با 4 کیاسما بود. به طوری که این امر موجب شده است که در مجموع این جمعیت دارای بیشترین تعداد کیاسمای تشکیل شده باشد. از آنجا که تشکیل کیاسما و اصولاً اینگونه صفات میوزی دارای منشأ ژنتیکی است این امر میتواند حاکی از تفاوتهای ژنومی میان جمعیتهای این گونه در عرصههای جنوبی کشور باشد. پدیدههای مختلفی در متافاز I و II کلیه جمعیتهای مورد مطالعه مشاهده گردید. پدیدههایی نظیر چسبندگی و نیز حرکت زودرس یک یا چند کروموزوم نیز در مراحل مذکور مشاهده گردید. همچنین در بعضی از جمعیتهای مورد مطالعه یک یا دو کروموزوم سرگردان مشاهده شد. تأخیر در جدا شدن کروموزومها در آنافاز II نیز در کلیه جمعیتهای مورد مطالعه مشاهده گردید. وجود ناهنجاریهای مختلف در رفتارهای کروموزومی در مراحل مختلف تقسیم میوز نیز حاکی از حضور روندی فعال در تکامل جمعیتهای مورد مطالعه میباشد.
