تهدیدات زیست محیطی و امنیت جامعه ای در ایران امروز

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گرایش مسائل ایران، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22067/pg.2023.83452.1226
چکیده

محیط­زیست به­مثابه­ی ساحت زندگانی بشر، بسترِ بالندگی انسان، بر این کره­ی خاکی را میسر نموده است؛ لیکن محیط ­طبیعی بر اثر کنش­های انسانی و زیاده­خواهی آن، با چالش­های گوناگونی روبرو گشته است. هر چند سالیان زیادی از طرح مشکله­های زیست­محیطی در ادبیات امنیتی نمی­گذرد لکن امروزه اهمیت تهدیدات ناشی از محیط­­زیست و تاثیرات آن بر امنیت در سطوح فردی، جامعه­ای و ملی برکسی پوشیده نیست. بروز این تهدیدات بسترساز اشاعه­ی آن به دیگر نقاط کره­ی زمین است. به ­بیان بهتر، تهدیداتی از این جنس گریبان­گیر مکان و دولت خاصی نخواهد بود. از همین­رو ایران نه تنها از این امر مستثنی نبوده بلکه همواره با چنین ­تهدیداتی دست به گریبان بوده است. درحقیقت تخریب محیط­زیست طی سالیان گذشته در پهنه­ی جغرافیایی کشورمان روبه­­فزونی نهاده و در قد و قامت بحران نمود یافته­ است. مقاله­ی حاضر با هدف واکاوی پیامدهای تهدیدات زیست­محیطی بر امنیت جامعه­ای، در پی پاسخ به این پرسش است که تهدیدات زیست­محیطی چه تاثیری بر امنیت جامعه­ای ایران برجای می­گذارند؟ در پاسخ، این فرض اساس کار قرار گرفته است که به­نظر می­رسد در ایران امروز، تهدیدات زیست­محیطی و پیامدهای منبعث از آن همچون مساله مهاجرت، با به چالش کشیدن هویت افراد و گروه­های اجتماعی، امنیت جامعه­ای ایران را با مخاطره روبرو می­سازد. انگاره­ای که یافته­های پژوهش بر تحقق آن در جامعه­ی ایرانی صحّه می­گذارد. برای بررسی موضوع، ضمن استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و بهره­گیری از چارچوب نظری امنیت جامعه­ای، به اسناد و منابع کتابخانه­ای مرتبط رجوع شده است.

کلیدواژه‌ها