ارزیابی ظرفیت برد زیر ساخت های عملکردی-محیط زیستی استانی در ایران

نویسندگان

1 گروه فناوری های محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه برنامه ریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.52547/envs.2022.226535.1173
چکیده

سابقه و هدف : زیرساخت­ های عملکردی به ­عنوان یک سیستم یکپارچه برای حمایت از توسعه پایدار عمل می­ کنند. هدف این مطالعه برآورد و مقایسه ظرفیت ­های برد زیرساخت ­های عملکردی- محیط زیستی استان­ ها می باشد.مواد و روش ­ها : در این تحقیق برای ارزیابی تعادل بین ظرفیت برد زیرساخت ­های عملکردی- محیط زیستی در استان ­های ایران از مدل 1(FCM) استفاده شده است. این مدل، روش ­های تجزیه و تحلیل میانگین واریانس2 ((MVA و روش مسیر بحرانی  3(CPM) را به ­کار می­ گیرد، همچنین در جهت انعکاس سطح پشتیبانی زیرساخت­ های عملکردی- محیط زیستی مدل بار–حامل4  مد نظر قرار گرفته است. سنجه­های مورد مطالعه با مرور منابع علمی معتبر در زمینه زیرساخت­ های عملکردی از سال­های 2015 تا 2020 و داده­ های مورد استفاده از آخرین آمار موجود از داده ­های تجربی جمع آوری شده از استان­­ های کشور استخراج شده است.نتایج و بحث: نتایج این بررسی نشان داد که استان گیلان در زیر ساخت ­های فضای سبز و استان تهران در زیر ساخت های عملکردی مرسوم و محیط زیستی بالاترین ظرفیت را دارد و همچنین استان تهران از نظر زیرساخت­ ها رتبه اول کشور را به خود اختصاص می­ دهد و در رابطه باتحلیل بار – حامل انعکاس سطح پشتیبانی زیرساخت­ های عملکردی محیط زیستی نشان می­ دهد که استان ­هایی از جمله تهران برخلاف ارزیابی خوبی که در سنجش ظرفیت برد نشان دادند، با توجه به حجم بار موجود، سطح پشتیبانی خوبی ارائه نمی­ دهند و برعکس استان­ هایی از جمله قم که ظرفیت برد ضعیفی در این زمینه نشان دادند در مورد برخی فاکتورها در تحلیل بار – حامل انعکاس سطح پشتیبانی زیرساخت­ های عملکردی محیط زیستی خوبی را ثبت کردند.نتیجه ­گیری: در ظرفیت برد زیرساخت ­های عملکردی بین استان­ ها تفاوت وجود دارد و درمنطقه­ هایی با فاکتورهای ویژه ازجمله سیاسی، صنعتی، توریستی و ... بالاترازسایر استان­ ها است و درجه تعادل بین ظرفیت برد زیرساخت­ های عملکردی به ­طور کلی در استان ­های ایران ضعیف و همچنین انعکاس سطح پشتیبانی زیرساخت­ های عملکردی محیط زیستی دارای نوسان­ منفی است. به ­طور کلی در ارزیابی ظرفیت برد زیر ساخت­ های عملکردی کشور، نیاز به اقدام ­های مدیریتی احساس می ­شود.