تأثیر مدت زمان پوشش‌دهی با کلریدکلسیم بر کپسوله‌کردن جنین‌های رویشی مارچوبه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 دانشیار گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22034/iuvs.2024.2027247.1363
چکیده

مارچوبه (.L Asparagus officinalis) یک محصول چندساله علفی خوراکی، دوپایه و با سطوح پلوئیدی مختلف می‌باشد. از مشکلات مارچوبه کاهش باروری به دلیل افزایش سطوح پلوئیدی و به دنبال آن کاهش تولید بذر می‌باشد. به ‌دلیل محدود بودن منبع ژنتیکی مارچوبه، به‌کارگیری روش‌هایی مانند جنین‌زایی رویشی، برای ازدیاد این گیاه ضروری می‌باشد. یکی از اصلی‌ترین استفاده‌های جنین رویشی، کاربرد آن در تولید بذر مصنوعی است. پژوهش حاضر با هدف کپسوله کردن جنین‌های رویشی حاصل از گیاهچه‌های کشت بافتی مارچوبه انجام گرفته است. بدین منظور بذرهای گونهA. officinalis   با دو سطح پلوئیدی دیپلوئید و اکتاپلوئید تهیه ‌گردید. سپس در محیط کشت پایه MS کشت شدند. از گیاهچه‌های حاصل، ریزنمونه‌های 5 تا 7 سانتیمتری حاوی یک گره را جدا کرده و در محیط B5 مایع حاوی دو میلی‌گرم در لیتر 2-4-D قرار داده شدند. سپس در دستگاه آکسوفیتون به مدت 14 روز در فاز القا نگهداری شدند. پس از آن ریزنمونه‌ها در محیط کشت B5 مایع فاقد 2-4-D واکشت شدند. پس ‌از ظهور جنین‌های رویشی، کپسوله کردن جنین‌ها با استفاده از آلژینات سدیم دو درصد در محیط  حاوی یک میلی‌گرم در لیتر کینتین انجام شد. جهت سخت شدن پوشش جنین‌های رویشی از محلول 100 میلی‌مولار کلریدکلسیم در سه تیمار زمانی 30، 40 و 60 دقیقه استفاده شد. کمترین و بالاترین مقادیر درصد جوانه‌زنی برای تیمارهای زمانی با کینتین به ترتیب T40 (2/ 25 %) و T30 (39/9 %) و برای تیمارهای بدون کینتین به ترتیب C40 (21/7 %) و C60 (47/3 %) بود.