فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاهان به عنوان بهترین منبع سلنیوم برای انسان‌ها و حیوانات می‌باشند که این عنصر را از خاک جذب و وارد زنجیره‌ی غذایی می‌کنند. نانوذرات سلنیوم، به عنوان ذرات پایدار، جهت استفاده به عنوان کود گیاهی معرفی شده‌اند. در تحقیق حاضر اثر سلنیوم (به شکل بالک و نانو) بر الگوی جذب عناصر و مشخصه‌های رشدی اسفناج در شرایط گلخانه در قالب طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار مورد بررسی قرار گر‌فت. فاکتورهای آزمایشی شامل محلول پاشی با نانو سلنیوم (5، 10 و 20 پی‌پی‌ام)، سلنات سدیم (5، 10 و 20 میلی‌گرم‌درلیتر) و آب مقطر (شاهد) بود. بر اساس یافته‌ها، با افزایش سطوح تیمارها، ارتفاع بوته و ریشه، ماده‌خشک برگ و ریشه، تعداد برگ، محتوای عناصر فسفر، آهن، سلنیوم، منیزیم، روی و کلسیم روندی افزایشی داشت. به طوری‌که بیشترین میزان ارتفاع بوته (27/68 سانتی­متر)، ماده خشک برگ (19/40 درصد)، محتوای فسفر (0/75پی‌پی‌ام)، آهن (0/028پی‌پی‌ام) و سلنیوم (0/59پی‌پی‌ام) تحت تیمار 20 پی‌پی‌ام نانوسلینوم، تعداد برگ (68/86)، ماده خشک ریشه (17/48 درصد) منیزیم (0/92پی‌پی‌ام) و روی (49/60پی‌پی‌ام) در تیمار 10 پی‌پی‌ام نانوسلنیوم، و طول ریشه (24/56 سانتی‌متر) و محتوای کلسیم (2/10پی‌پی‌ام) به ترتیب تحت تیمارهای 20  و 10 میلی‌گرم بر لیتر سلنات سدیم ثبت شد. با وجود اینکه کمترین میزان ارتفاع بوته (25/06 سانتی‌متر)، طول ریشه (16/13 سانتی‌متر)، تعداد برگ (51/16)، ماده‌خشک برگ (11/38 درصد)، ماده خشک ریشه (16/59 درصد)، فسفر (0/55پی‌پی‌ام)، آهن (0/016پی‌پی‌ام)، روی (42/28پی‌پی‌ام) و سلنیوم (0/08 پی‌پی‌ام) متعلق به تیمار شاهد بود، کمترین میزان عناصر کلسیم (1/35پی‌پی‌ام) و منیزیم (0/64پی‌پی‌ام) در تیمار 20 پی‌پی‌ام نانوسلنیوم به‌دست آمد. در مقابل، افزایش غلظت تیمارها موجب کاهش محتوای سدیم، منگنر و تجمع نیترات شد. به‌طوری‌که بیشترین میزان سدیم (1/95پی‌پی‌ام) و منگنر (119/44پی‌پی‌ام) در تیمار شاهد و تجمع نیترات (3566/60 پی‌پی‌ام) در 5 پی‌پی‌ام نانوسلنیوم بدست آمد. همچنین کمترین تجمع نیترات و سدیم (به ترتیب 2533/30 و 1/52 پی‌پی‌ام)، و همچنین محتوای عنصر منگنز (73/38 پی‌پی‌ام) به ترتیب در بالاترین سطح نانوسلنیوم و سلنات سدیم مشاهده شد.