تأثیر محلول­پاشی نفتالین ­استیک­ اسید بر شاخص­ های فیزیولوژیکی و عملکرد میوه خیار (.Cucumis sativus L) تحت شرایط کم­ آبیاری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22034/iuvs.2024.2041200.1386
چکیده

به­منظور ارزیابی اثر نفتالین­استیک­اسید بر صفات فیزیولوژیکی و عملکرد گیاه خیار (Cucumis sativus L.) تحت شرایط کم­ آبیاری، آزمایشی به­ صورت کرت ­های خرد شده بر پایه طرح بلوک­ های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1402 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح آبیاری (100، 75 و 50 درصد نیاز آبی گیاه) به­ عنوان فاکتور اصلی و محلول­پاشی نفتالین­ استیک ­اسید در سه سطح (صفر، 50 و 100 میلی­ گرم در لیتر) به ­عنوان فاکتور فرعی بودند. نتایج نشان داد که تنش کم­ آبیاری به­ طور معنی­ داری میزان کارتنوئید، پرولین، نشت یونی و فعالیت آنزیم ­های کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز را افزایش داد و محتوای کلروفیل، محتوای نسبی آب برگ و عملکرد میوه را کاهش داد. محلول­پاشی نفتالین ­استیک ­اسید با افزایش محتوای کلروفیل، پرولین و فعالیت آنزیم­ های آنتی ­اکسیدانی و کاهش نشت یونی موجب بهبود عملکرد خیار گردید. باتوجه به نتایج، بیشترین محتوای کلروفیل و عملکرد (42693/7 کیلوگرم در هکتار) با کاربرد نفتالین ­استیک­ اسید 50 میلی­ گرم در لیتر در آبیاری 100 درصد حاصل شد. حداکثر محتوای نسبی آب برگ، حداقل نشت یونی و محتوای مالون دی­آلدئید و پراکسید هیدروژن در گیاهان تیمار شده با نفتالین استیک اسید 100 میلی ­گرم در لیتر تحت آبیاری 100 درصد نیاز آبی بدست آمد. همچنین بیشترین فعالیت آنزیم­ سوپر اکسید دیسموتاز و محتوای پرولین تحت شرایط کم ­آبیاری 50 درصد نیاز آبی به­ ترتیب با کاربرد نفتالین ­استیک­ اسید 100 و 50 میلی­ گرم در لیتر مشاهده شد. با توجه به نتایج، کاربرد نفتالین ­استیک­ اسید 50 میلی­ گرم در لیتر جهت بهبود رشد و عملکرد تحت شرایط آبیاری نرمال و کم ­آبیاری پیشنهاد می ­شود.