فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش خشکی مهم‌ترین تنش غیرزیستی است که رشد و عملکرد گیاه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به‌منظور بررسی تأثیر هم‌زیستی قارچ‌های میکوریزا و تنش خشکی بر خصوصیات رشد و بیوشیمیایی گیاه ترخون، آزمایشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه رازی انجام شد. فاکتور اول تنش خشکی در دو سطح شامل شاهد (آبیاری کامل) و آبیاری در حد 50 درصد ظرفیت زراعی و فاکتور دوم شامل مایه‌زنی ریزوم‌های ترخون با قارچ‌های میکوریزا از جنس Glomus در 5 سطح ( G.hoi + G. mosseae، G.hoi + G. intraradices ، G. mosseae + G. intraradices ، G.hoi + G. mosseae + G. intraradices ) و شاهد بود. برخی از ویژگی‌های رشد (وزن خشک برگ و طول ریشه)، فیزیولوژیکی (محتوی نسبی آب برگ‌، رنگیزه‌های فتوسنتزی، نشت الکترولیت، پرولین، قند‌های محلول کل، پروتئین محلول و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی برگ) اندازه‌گیری شدند. برای مایه‌زنی، 100 گرم از مایه تلقیح که شامل خاک حاوی اسپور، ریشه‌های مایکوریزا و هیف بود در زیر هر قطعه ریزوم استفاده شد. یک ماه پس از استقرار گیاه، تنش خشکی به روش وزنی اعمال شد. طبق نتایج به‌دست آمده، تنش خشکی سبب کاهش وزن خشک برگ و طول ریشه شد. بدین صورت‌که کم‌ترین میزان وزن خشک برگ ( 0/65گرم) و طول ریشه (14/65 سانتی‌متر)، در تیمار 50 درصد ظرفیت زراعی مشاهده شد. برخلاف تنش خشکی، کاربرد هر سه گونه قارچ میکوریزا سبب افزایش وزن خشک برگ (0/83 گرم) و طول ریشه (17/57 سانتی‌متر) شد. در شرایط تنش خشکی، کاربرد میکوریزا سبب بهبود میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی نسبت به شاهد شد. بیش‌ترین میزان پرولین (18/33 میکرومول در گرم وزن تر) در تیمار تنش خشکی همراه با سه گونه قارچ میکوریزا حاصل شد، درحالی‌که بیش‌ترین میزان قند محلول کل (00/49 میلی‌گرم در گرم وزن تر)، پروتئین محلول (0/352 میلی‌گرم در گرم وزن تر) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (96/06 %)، در تیمار آبیاری کامل همراه با سه گونه قارچ میکوریزا مشاهده گردید. نتایج نشان داد که کاربرد 3 گونه از قارچ میکوریزا شاملG. intraradices +G. hoi + G. mosseae ، بر ویژگی‌های رشد، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی ترخون تأثیر بهتری داشت.