اثر تیمار GABA و LAB بر عملکرد و خواص بیوشیمیایی گوجه‌فرنگی تحت تنش کم آبیاری

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

4 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 دانش آموخته دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

6 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/iuvs.2024.2019057.1342
چکیده

یکی از علائم اصلی حساسیت به تنش‌های محیطی، کاهش عملکرد گیاه است. برای کاهش و تعدیل اثرات مضر تنش محیطی، ترکیبات جدید Lactic Acid Bactria (LAB) و GABA (γ-aminobutyric acid) کمتر مورد استفاده قرار گرفته‌اند در حالی­که استفاده همزمان این دو بسیار مفید است. پژوهش حاضر به منظور کاهش اثرات تنش آبیاری آزمایشی به طور طرح فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل طراحی و اجرا شد. در این آزمایش برای اعمال تنش کم آبیاری، آبیاری در دو سطح رطوبت خاک (آبیاری کامل 90 درصد رطوبت ظرفیت مزرعه‌ای، 50 درصد رطوبت ظرفیت مزرعه‌ای خاک) به عنوان فاکتور اول و تیمارهای محلول‌پاشی GABA در غلظت 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر همراه با LAB  در دو غلظت 5 و 10 درصد و یک تیمار شاهد به عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شد. بذور گیاهان گوجه فرنکی رقم Chef برای تولید نشا در سینی‌ها 12×12 کشت شد و در گلخانه نگه­داری شد. پس از تولید نشاء گیاهان به مزرعه اصلی منتقل شد. 20 روز بعد از انتقال به زمین اصلی و استقرار گیاهان اعمال تنش‌های آبیاری همراه با محلول‌پاشی گیاهان با GABA و LAB انجام شد. دو هفته بعد از آخرین محلول‌پاشی میوه‌ها برداشت و میزان وزن میوه و عملکرد یک بوته همراه با صفات هدایت روزنه‌ای، نشت یونی و محتوای نسبی آب مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که محلول‌پاشی GABA و LAB بر عملکرد گیاهان گوجه‌فرنگی به‌ویژه در شرایط تنش خشکی تأثیر گذاشته و تا حدی اثرات منفی تنش خشکی را جبران کرده است. استفاده از GABA و LAB میزان عملکرد را در گوجه‌فرنگی افزایش داد. بیشترین وزن میوه (2/44 کیلوگرم) در بوته طی شرایط آبیاری کامل و در زمان استفاده از GABA در غلظت 2 میلی‌گرم در لیتر به دست آمد. با توجه به نتایج پژوهش حاضر طی آبیاری در 50 درصد رطوبت ظرفیت مزرعه‌ای استفاده از GABA در غلظت 2 میلی‌گرم در لیتر LAB با غلظت 10 درصدی تاثیر قابل قبولی را کاهش اثرات تنش آبیاری در گوجه‌فرنگی داشته است.