آینده پژوهی ائتلاف جمهوری اسلامی ایران، ترکیه و روسیه در منطقه خاورمیانه (با تاکید بر سوریه بر پایه سناریونویسی)1

نویسندگان

1 هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

2 علامه طباطبایی

3 دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.30479/psiw.2021.13872.2858
چکیده

هدف: با شروع بحران سوریه، هر یک از طرف‌های درگیر این بحران، بر اساس منافع و ضررهایی که برای خود متصور بودند؛ وارد این جنگ شدند. بعد از مشخص شدنِ منافع برای هر یک از این قدرت‌ها، شروع به اتحاد و تشکیل جبهه‌بندی کردند. برخی از اتحادهای صورت گرفته مانند ایالات‌متحده، عربستان سعودی، گروه‌های سلفی و ...، در راستای اهداف بلندمدت و راهبردی قرار گرفت، اما در جبهه مقابل برای اولین بار کشورهای روسیه و ایران و ترکیه در کنار یکدیگر، علی‌رغم پیشینه‌ای که در گذشته داشتند، قرار گرفتند؛ بنابراین، نگارنده به دنبال به این پاسخ سؤال اصلی است که، ائتلاف جمهوری اسلامی ایران، ترکیه و روسیه در منطقه غرب آسیا بر اساس چه مؤلفه‌هایی رقم خورده و آینده این ائتلاف چگونه خواهد شد؟ روش:روش تحقیق پژوهش پیش‌رو، موردی-زمینه‌ای نوع تجزیه‌وتحلیل، تحلیلی-تبیینی و بر پایه سناریونویسی انجام شده است و مطالب مندرج از طریق روش کتابخانه‌ای گردآوری شده است.  یافته‌های تحقیق: اتحاد ائتلاف ترکیه، ایران و روسیه بیش از هر چیزی در راستای اتحاد طبیعی (توازن قوا در عرصه بین‌الملل و منطقه‌ای، از دست ندادن منافع در سوریه، گسترش فعالیت و شناخته شدن بازیگر مؤثر در نظام بین‌الملل، و ...) بوده است که با توجه به منفعت محوری این اتحاد، می‌تواند بر اساس منفعت بالاتر یا حتی نه‌چندان منفعت زیاد، این اتحاد از هم بگسلد. نتیجه‌گیری:می‌توان گفت که، اتحاد مذکور بر اساس گفتمان و ایدئولوژی واحد و مورد پذیرش هر یک از طرفین صورت نپذیرفته است، بلکه صرفاً بر اساس تشخیص منافعی که از اتحاد در این جبهه نصیب هر یک از قدرت‌ها می‌شود، به این ائتلاف رو آوردند. درنتیجه می‌توان متصور بود که در صورت تزاحم منافع هر یک این سه کشور نامبرده، می‌تواند آنها را رو در روی یکدیگر قرار دهد. همچنین در پایان با توجه به سناریوهای مختلف، به نتیجه‌گیری پرداخته شده است.