تأثیر شوری و سدیم آب آبیاری و بافت خاک بر برخی ویژگیهای مکانیکی خاک و رطوبت مناسب برای خاکورزی
نویسندگان
1 استادیار گروه خاکشناسی، دانشگاه بوعلی سینا
2 دانشیار گروه خاکشناسی دانشگاه صنعتی اصفهان
3 دانشآموخته کارشناسیارشد گروه خاکشناسی، دانشگاه بوعلی سینا
doi
10.22092/ijsr.2017.113746چکیده
در بسیاری از کشورهای خشک و نیمهخشک، جمعیت در حال ازدیاد و نیاز به افزایش تولید مواد غذایی مدیران را به در نظر گرفتن هرگونه منبع آب برای رشد و توسعه بیشتر مجبور میکند. کیفیت آب آبیاری میتواند ویژگیهای فیزیکی، شیمیای و بیولوژیکی خاک را تغییر دهد. در این پژوهش اثر بافت خاک، شوری و سدیمی بودن آب بر برخی ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی خاک بررسی شد. دو خاک با بافت لومرسی و لومشنی با 12 نوع آب با کیفیت متفاوت، ترکیبی از چهار سطح شوری (EC) شامل 2/0، 1، 6 و 10 دسیزیمنس بر متر و سه سطح سدیمیبودن (نسبت جذب سدیم، SAR) شامل 1، 5 و 12، برای پنج بار تر و خشک شدند. حدود پایایی و شاخصهای خمیرایی و تردی، رس قابل پراکنش و رطوبت بهینه در آزمون تراکم پروکتور اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایشی ویژگیهای اندازهگیری شده را بطور معنیداری تحت تأثیر قرار دادند که نشاندهنده تأثیر آب بر ریزساختمان و در نتیجه بر ویژگیهای مکانیکی خاک میباشد. تأثیر شوری و سدیمی بودن آب در خاک لومرسی بیشتر از خاک لومشنی مشاهده شد. در خاک لومشنی، به علت وجود رس کم، تغییرات معنیداری در مورد حدود پایایی مشاهده نشد، در حالی که در خاک لومرسی این تغییرات بارز و مشخص بود. برای هر تیمار شوری، افزایش SAR آب سبب افزایش شاخص خمیرایی و کاهش شاخص تردی گردید، که هر دو از عوامل ایجاد کننده خاکورزی نامطلوب میباشند. افزایش کلسیم در هر تیمار SAR، سبب کاهش میزان رس قابل پراکنش و افزایش رطوبت بهینه آزمون پروکتور گردید.