فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به منظور بررسی تنوع مکانی کارایی مصرف آب، نیتروژن، فسفر و پتاسیم‌ در گیاه سیب‌زمینی در مناطق مختلف ایران اجرا شد. برای این منظور، استان‌ها و شهرستان­های با بیش از هشتاد درصد تولید سیب­زمینی در کشور طی سال­های 99-1390 تعیین و در هر استان نیز شهرستان‌های دارای بیش از 80 درصد تولید، انتخاب و شاخص­های بوم­شناختی مختلف شامل کارایی مصرف نیتروژن، فسفر، پتاسیم و آب محاسبه و ضرایب همبستگی بین آنها تعیین شد. رابطه بین عملکرد غده، پارامترهای اقلیمی با میزان آب، نیتروژن، فسفر و پتاسیم نیز بررسی شد. نتایج این مطالعه نشان داد که بیشترین کارایی مصرف نیتروژن، فسفر و آب به ترتیب با 159/01 کیلوگرم غده بر کیلوگرم نیتروژن، 177/30 کیلوگرم غده بر کیلوگرم فسفر و 7/15 کیلوگرم غده بر مترمکعب آب در استان اردبیل و بیشترین کارایی مصرف پتاسیم معادل 628/27 کیلوگرم غده بر کیلوگرم پتاسیم در استان کرمان مشاهده شد. کارایی مصرف نیتروژن و آب بیشترین همبستگی مثبت و معنی­دار را با یکدیگر داشتند. بررسی رگرسیون بین عملکرد با متغیرهای اقلیمی و زراعی نشان داد که افزایش مصرف نیتروژن و فسفر به ترتیب بیشترین ‌تأثیر را بر بهبود عملکرد غده داشت، در حالی­که کمترین ‌تأثیر برای دما محاسبه شد. افزایش پتاسیم نیز ‌تأثیر منفی بر عملکرد غده نشان داد. با توجه به همبستگی معنی­دار بین کارایی مصرف منابع و ‌تأثیرگذاری مستقیم آن بر عملکرد غده، به نظر ‌می‌رسد که بهبود شاخص­های کارایی مصرف منابع در سیستم­های زراعی به عنوان راهکاری اکولوژیک می­تواند ‌تأثیر زیادی بر افزایش عملکرد و به تبع آن کاهش تلفات منابع تولید داشته باشد.