بررسی تنوع ژنتیکی بارانکSorbus torminalis L. Crantz) ) از طریق بررسی صفات میوه

نویسندگان

1 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی مازندران و دانشجوی دوره دکتری جنگلداری دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار پژوهشی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع. تهران

3 استادیار دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22092/ijrfpbgr.2003.115501
چکیده

این تحقیق به منظور بررسی تنوع ژنتیکی بارانک از طریق بررسی صفات میوه در جنگلهای سنگده مازندران انجام شد. برای انجام آن، دو جمعیت بارانک در منطقه انتخاب و در هر جمعیت 20 پایه بارانک در قطرهای مختلف علامت گذاری گردید. 7 صفت میوه، شامل وزن میوه با جدارگوشتی، قطرهای بزرگ و کوچک ، تعداد کل بذر در هر میوه، وزن کل بذرها، تعداد بذرهای سالم و وزن بذرهای سالم برای هر یک از 40 درخت بررسی شد. ابتدا همبستگی دو به دو صفات با استفاده از روش کارل پیرسون تعــیین شــد. سپس از طریق روش تجزیه به مؤلفه‏های اصلی اهمیت هر یک از صفات در ایجاد واریانس‏ها مشخص گردید. قطر بزرگ و قطر کوچک میوه بیشترین نقش را در تبیین مؤلفه اول و قطر کوچک و تعداد بذر هر میوه بیشترین نقش را در تشکیل مؤلفه دوم داشتند. سپس با استفاده از مؤلفه‏های اول و دوم، کل پایه‏ها در محور مختصات پلات شدند. در مرحله بعد با استفاده از کل صفات میوه تجزیه و تحلیل خوشه‏ای انجام و فاصله ژنتیکی میان پایه‏ها تعیین گردید. نتیجه آنالیز خوشه‏ای، پایه‏ها را در 8 خوشه مجزا گروه‏بندی نمود. شباهت زیادی میان پراکنش درختان روی محور مختصات پلات دو مؤلفه اول تجزیه به مؤلفه‏های اصلی و نتیجه آنالیز خوشه‏ای به روش WARD وجود داشت. با توجه نتایج آنالیز خوشه‏ای و نیز آرایش قرارگیری پایه‏ها در پلات مؤلفه‏های اول و دوم ، تنوع ژنتیکی، بیشتر ناشی از تفاوتهای میان دو جمعیت است. این نتیجه با نتایج بررسیهای  الکتروفورزی تنوع ژنتیکی که در مورد همین دو جمعیت انجام شده بود نیز همخوانی خوبی دارد.