ارزیابی تأثیر محلول‌پاشی آسکوربیک اسید بر ذرت شیرین تحت تنش کم‌آبی

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

4 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان.

5 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

6 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان.

doi
10.22034/iuvs.2024.1978441.1255
چکیده

به ­منظور بررسی اثر تنش کم­ آبی و برهم­کنش آن با محلول­پاشی با آسکوربیک اسید بر برخی خصوصیات رشدی گیاه و عملکرد اقتصادی در گیاه ذرت شیرین، آزمایشی در سال زراعی 1398 به ­صورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوک ­های کامل تصادفی با سه تکرار روی گیاه ذرت شیرین (رقم chase) در ایستگاه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز اجرا شد. فاکتور اصلی تنش کم­ آبی در چهار سطح (70 (شاهد)، 100، 130 و 160میلی­متر تبخیر از سطح تشتک کلاس A) و فاکتور فرعی شامل محلول­پاشی با آسکوربیک اسید در چهار غلظت (صفر، 150، 200 و 250 میلی ­گرم در لیتر) بود. در این پژوهش تا مرحله ­ی شش الی هشت برگی آبیاری براساس 70 میلی ­متر تبخیر از سطح تشتک کلاس A در کل مزرعه صورت گرفت و بعد سطوح تیماری آسکوربیک اسید استفاده شد. نتایج صفات مورد مطالعه نشان داد که تنش کم ­آبی باعث کاهش معنی­دار قطر بلال، قطر چوب بلال، تعداد دانه در بلال اصلی، عرض برگ، سطح برگ گیاه، وزن دانه و عملکرد دانه در واحد سطح،ذرت شد، اما طول برگ، تعداد برگ ­های افتاده، تعداد روز تا گل­دهی و روز درجه رشد تا ظهور گل تاسل افزایش معنی­داری ملاحظه شد. محلول­پاشی اسید آسکوربیک باعث بهبود عملکرد اقتصادی گردید. همچنین بین عملکرد دانه و متغیرهای وزن دانه در بلال اصلی و سطح برگ گیاه ذرت شیرین همبستگی مثبت و معنی­ دار نسبت به شاهد ملاحظه شد. بیشترین میزان عملکرد مربوط به تیمار عدم تنش کم ­آبی و محلول­پاشی 250 میلی ­گرم در لیتر آسکوربیک اسید بود، که نسبت به شاهد 19/16درصد افزایش عملکرد نشان داد. به­ طور کلی، می ­توان بیان نمود که کاربرد آسکوربیک اسید به ­عنوان راهکاری مناسب برای افزایش عملکرد گیاه ذرت شیرین (رقم Chase) تحت شرایط مصرف حداقل آب بوده و نیز افزایش تحمل به تنش کم ­آبی باشد.