اولین گزارش از شکستن خواب و جوانه زنی بذر کزل (Diplotaenia damavandica Mozaffarian, Hedge & Lamond)
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع, تهران,
2 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع, تهران
3 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع, تهران
doi
10.22092/ijrfpbgr.2003.115522چکیده
کزل (Diplotaenia damavandica Mozaffarian, Hedge & Lamond) یکی از گیاهان مهم بومیایران است که دارای رویشگاه بسیار محدودی در دامنه رشته کوه البرز (در محدوده ارتفاعی 3000-2400 متر) میباشد. به سبب وجود ترکیبات مؤثره خاصی که دارای اثرات درمانی در اغلب عوارض پوستی دارد، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. از آنجا که تاکنون بررسیها جهت جوانهزنی بذر این گیاه موفقیت آمیز نبوده است, در بررسی حاضراین مهم در دستور کار قرار گرفت. پس از مراحل ضد عفونی سطحی بذر با اتانول (70%، 5 ثانیه) و هیپو کلریت سدیم (1%، 20-15 دقیقه)، آزمایشهایی جداگانه به صورت طرح کاملآً تصادفی با سه تکرار، شامل تیمارهای سرمادهی (در دمای1- تا 3+ درجه سانتیگراد) در سه سطح از نظر زمان (15، 30 و 45 روز) روی دو بستر کاغذ صافی و ماسه بادی استریل, جیبرلیک اسید (GA3) در سه سطح از نظر غلظت50، 100 و 200 میلیگرم در لیتر (به مدت 24 ساعت) و خراشدهی با اسید سولفوریک در دو سطح از نظر غلظت (25 و 50 درصد) در دو زمان 10 و20 دقیقه، اعمال گردید. بررسیهای آماری نشان داد که برای شکستن خواب بذر این گیاه 45 روز سرمادهی مناسبترین تیمار سرمایی در سطح 1% است و بستر ماسه نسبت به کاغذ صافی در سطح 5% مناسبتر است. هورمون جیبرلین اگرچه در غلظت ppm200 به طور معنیداری باعث جوانهزنی بذراین گونه شد، ولی دانه رستهای حاصل قادر به استقرار نبودند. اسید سولفوریک نه تنها اثری بر شکستن خواب نداشت بلکه با افزایش غلظت اسید و زمان به کارگیری، بذرهای تیمارشده بیشتر مورد حمله قارچی قرار گرفتند.