فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گشنیز (.Coriandrum sativum L) گیاهی است که به صورت آبی و دیم به منظور تولید سبزی و دانه در همه جای دنیا کشت می‌گردد. یکی از تنش‌های غیرزنده که ممکن است به رشد و عملکرد اکثر گیاهان و از جمله گشنیز خسارت وارد ‌کند، تنش ماندابی است. ماندابی تنفس ریشه گیاه را محدود کرده و باعث کاهش رشد ریشه و اندام هوایی می‌شود. براین اساس، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار به منظور بررسی اثر ماندابی بر رشد و عملکرد گشنیز در شرایط گلخانه در دانشگاه رازی در سال 1400 انجام شد. فاکتورها شامل مراحل مختلف رشد (استقرار، ساقه رفتن و گلدهی) و مدت ماندابی (شاهد، 3، 6، 9 و 12 روز) بودند. نتایج نشان داد که ماندابی در مرحله استقرار نسبت به سایر مراحل، هدایت روزنه‌ای (میلی‌مول بر مترمربع بر ثانیه) را کاهش و فلورسنس کلروفیل را افزایش داد. در مرحله استقرار، مقادیر این دو صفت بترتیب9 و 6/8 و در مرحله گلدهی 38/6 و 5/9بدست آمد. با افزایش مدت ماندابی مقادیر هدایت روزنه‌ای و فلورسنس کلروفیل دارای شیب نزولی بودند و در 12 روز ماندابی بترتیب 14/6 و 36/7 درصد نسبت به تیمار شاهد، کاهش داشتند. ماندابی در مرحله استقرار نسبت به سایر مراحل، باعث بیشترین خسارت به عملکرد دانه و اجزای آن بجز وزن هزار دانه گردید. در مرحله استقرار عملکرد دانه (گرم در بوته)، تعداد چتر در بوته، تعداد دانه در چتر و وزن هزار دانه (گرم) بترتیب 2/5، 25/0، 14/7 و 6/8 و در مرحله گلدهی بترتیب دارای مقادیر 3/3، 30/0، 17/3 و 5/9 بودند. با افزایش مدت ماندابی کلیه صفات عملکرد و اجزای عملکرد دانه، کاهش داشتند. به ازای هر روز ماندابی نسبت به تیمار شاهد، عملکرد زیست توده، عملکرد دانه، تعداد چتر در بوته، تعداد دانه در چتر و وزن هزار دانه به ترتیب 2/5، 3/8، 1/4، 1/3 و 1/5 درصد کاهش داشت. در کل نتایج نشان داد که، هم زمان و هم مدت ماندابی بر رشد و عملکرد گشنیز آسیب معنی‌داری وارد می‌کنند.