یادگیری تصادفی واژگان از طریق خواندن درک مطلب‌محور داستان‌های کوتاه فارسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته آزفا دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دپارتمان زبان شناسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22054/jti.2025.81266.1493
چکیده

این پژوهش به بررسی میزان یادگیری واژگان از طریق خواندن درک مطلب‌محور داستان‌های کوتاه و آموزش مستقیم پرداخته است. به این منظور، 30 فارسی‌آموز مرد و زن با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی به دو گروه 15 نفره تقسیم شدند. به هر دو گروه یک داستان کوتاه داده شد که دارای 10 واژه جدید بود. در یک گروه فارسی‌آموزان داستان را با هدف درک مطلب خواندند و از سنجش پس از آن آگاه نبودند، اما در گروه کنترل به فارسی‌آموزان گفته شد که پس از تدریس این واژه‌ها قرار است از آنها امتحان گرفته شود و دانش آنها از واژگان سنجیده خواهد شد. تحلیل توصیفی داده‌ها بر اساس میانگین، انحراف معیار و تحلیل استنباطی داده‌ها براساس آزمون مقایسۀ میانگین دو گروه مستقل (t مستقل) و همچنین آزمون مقایسۀ دو گروه وابسته (t زوجی) انجام شد. نتایج نشان داد فارسی‌آموزان در گروه آزمایش مدت طولانی‌تری واژگان را به خاطر سپرده‌اند در مقابل، در یادگیری هدفمند فارسی‌آموزان تعداد واژگان بیشتری را در بازۀ زمانی کوتاه در حافظه نگه داشته‌اند. لذا اگر هدف از یادگیری زبان کوتاه مدت است، یادگیری هدفمند بهتر عمل می‌کند. اما اگر هدف بلند مدت و درک عمیق‌تر واژگان است، یادگیری تصادفی به مراتب بهتر عمل می‌کند.