ارزیابی مراحل فنولوژیک سه رقم سیب‌زمینی بر اساس درجه-روز رشد، شاخص‌های نوری، حرارتی و تأثیر آن روی عملکرد

نویسندگان

1 دکترای علوم علف‌های‌هرز، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران

5 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/iuvs.2024.2021861.1350
چکیده

فنولوژی و سرعت نمو، نقطه کلیدی سازگاری با شـرایط متنوع محیطی است. زمان مناسب برای اعمال مدیریت، معمولاً با استفاده از مرحله‌ی رشدی خاصی مانند سبزشدن و گلدهی بیان می‌شود. ازآنجاکه دوره رشد و نیاز حرارتی ارقام سیب‌زمینی متفاوت است، لازم است با انجام پژوهش‌هایی، ارقام مطلوب برای هر منطقه شناسایی شود. پژوهش حاضر برای ارزیابی مراحل فنولوژیک سه رقم سیب‌زمینی بر اساس درجه-روز رشد، شاخص‌های نوری و حرارتی و اثر آن روی عملکرد در سال زراعی 1402-1401 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار اجرا شد. رقم‌های آزمایشی شامل کشت سه رقم مختلف سیب‌زمینی (آگریا، جلی و لیدی‌رزتا) بودند. پس از ظهور و استقرار گیاهچه ها، تاریخ ورود هر یک از ارقام به مرحله ی رشدی، یاداشت و بر این اساس شاخص‌های زراعی اقلیمی محاسبه شدند. نتایج آزمایش نشان داد، که ارقام آگریا، جلی و لیدی رزتا برای سبزشدن به‌ترتیب به 308/8، 263 و 288 درجه-روز و برای گلدهی به 823 ، 730 و 663 درجه-روز نیاز داشتند. رقم لیدی‌رزتا با کارایی مصرف حرارت در شرایط با و بدون علف‌های هرز به ترتیب 30 و 46 و از نظر کارایی مصرف هلیوترمال به ترتیب 2/8 و 4/3 کیلوگرم در هکتار، بهترین رقم بود. طبق نتایج، کارایی مصرف هلیوترمال رقم جلی 43/5 ، آگریا 36/7 و لیدی رزتا 35/5 درصد در شرایط وجود علف‌های هرز کاهش می‌یابد. بنابراین، لیدی‌رزتا متحمل‌ترین رقم به حضور علف‌های هرز از نظر این شاخص است. همچنین مشخص شد، لیدی‌رزتا که رقمی نیمه دیررس است، می‌تواند جایگزین خوبی برای ارقام زودرسی باشد، که عملکرد پایینی دارند.