بررسی اثر اسید هومیک بر کارایی مصرف آب، عملکرد و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی گیاه فلفل دلمه‌ای تحت سطوح مختلف آبی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه لرستان،خرم آباد، ایران

4 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه لرستان،خرم آباد، ایران

doi
10.22034/iuvs.2023.2012442.1319
چکیده

با توجه به بحران کم‌آبی و نقش به‌سزای اسیدهای آلی در کاهش اثرات منفی تنش خشکی، مطالعه‌ی حاضر با هدف بررسی اثر همزمان اسید هومیک و کم‌آبیاری بر کارایی مصرف آب، عملکرد و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی گیاه فلفل دلمه‌‌ای به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه سطح اسید هومیک (صفر، 20 و 40 گرم بر گلدان) و چهار سطح آبیاری (60، 80، 100 و 120 درصد از تخلیه رطوبتی خاک)، در گلخانه‌ی تحقیقاتی دانشگاه بجنورد با چهار تکرار انجام شد. بهترین عملکرد میوه فلفل دلمه‌ای به ترتیب در تیمارهای L80H40، L100H40 و L120H40 مشاهده گردید که با یکدیگر اختلاف معنی‌داری نداشتند و کم‌ترین عملکرد (21/14 گرم در بوته) در تیمار L60HA0 مشاهده شد. هم‌چنین بیش‌ترین و کم‌ترین مقدار کارایی مصرف آّب به‌ترتیب در تیمار L80HA40 (45/7 کیلوگرم در مترمکعب) و تیمارL60HA0  (8/0 کیلوگرم در متر مکعب) مشاهده شد. مقادیر کلروفیل a، b، کل و کاروتنوئید گیاه با افزایش مقدار اسید هومیک مصرفی و سطوح آبیاری به‌صورت معنی‌داری افزایش و با اعمال تنش آبی، کاهش یافت. کاربرد 40 گرم بر گلدان اسید هومیک، سبب افزایش معنی‌دار وزن تر و خشک اندام هوایی، رنگیزه‌های فتوسنتزی و غلظت عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم اندام هوایی در مقایسه با عدم کاربرد اسید هومیک گردید، به‌طوری‌که غلظت عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم فلفل دلمه‌ای در تیمار HA40 نسبت به تیمار HA0 به ترتیب، 50/3، 34/8 و 14/5 درصد افزایش نشان داد. با توجه به نتایج می‌توان استفاده از اسید هومیک را برای کاهش اثرات منفی تنش کم‌آبی فلفل دلمه‌ای توصیه نمود.