اثر اسیدهای آلی و چرخههای تر و خشک شدن بر پایداری و توزیع اندازه خاکدانهها در یک خاک آهکی
نویسندگان
1 دانشیار بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
2 دانشآموخته کارشناسیارشد، بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
doi
10.22092/ijsr.2017.113111چکیده
ساختمان خاک و پایداری خاکدانهها از ویژگیهای فیزیکی خاک هستند کهبهصورت مستقیم و غیرمستقیم بر سایر ویژگیهای خاک و رشد گیاه مؤثر میباشند. این ویژگیها تحت تأثیر عواملی مانند نوع و میزان ماده آلی و شرایط رطوبتی خاک قرار میگیرند. در یک پژوهش گلخانهای بهصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار، اثر سطوح صفر، 05/0%، 5/0% و 5 درصد اسیدهای آلی و تعداد 1، 4، 8 و 12 چرخه 10روزه تر و خشکی بر پایداری و توزیع اندازه خاکدانهها در یک خاک آهکی بررسی شد. میانگین وزنی قطر خاکدانهها با اعمال چهار چرخه تر و خشک شدن در مقایسه با شاهد بهطور معنیداری (22 درصد) افزایش یافت درحالیکه میانگین هندسی قطر خاکدانهها با اعمال 8 و 12 چرخه تر و خشکی بهطور معنیداری بهترتیب بهمیزان 27 و 23 درصد کاهش یافت. میانگین هندسی قطر خاکدانهها با کاربرد اسیدهای آلی بهطور معنیداری بهمیزان 5 درصد افزایش یافت. اعمال 4، 8 و 12چرخه تر و خشکی سبب کاهش معنیدار D10 و اعمال 8 و 12 چرخه تر و خشکی سبب کاهش D25، D30، D50، D60 و D75 منحنی توزیع اندازه خاکدانهها شد. ضریب یکنواختی منحنی توزیع اندازه خاکدانهها با اعمال 4، 8 و 12 چرخه تر و خشکی بهطور معنیداری بهترتیب بهمیزان 13، 15 و 11 درصد افزایش یافت درحالیکه ضریب انحنای منحنی توزیع اندازه خاکدانهها با کاربرد 05/0 درصد اسیدهای آلی بهطور معنیداری بهمیزان 6 درصد کاهش یافت. بهطورکلی تر و خشک شدن سبب کاهش برخی شاخصهای توزیع اندازه خاکدانهها شد. درحالیکه اسیدهای آلی اثر مثبت معنیداری بر پایداری خاکدانهها نداشته و نتوانستند از تأثیر منفی چرخههای تر و خشکی بکاهند. هرچند انتظار می رفت کاربرد آنها در مناطقی که خاک در معرض تر و خشکی متوالی است بتواند از اثرات مخرب آن بر ساختمان و پایداری خاکدانهها و درنتیجه فرسایشهای آبی و بادی و پیامدهای منفی ناشی از آنها بکاهد. بنابراین پیشنهاد میشود آزمایش در خاکهای مختلف و با کاربرد مقادیر بیشتر از اسیدهای آلی مختلف انجام شود.