تأثیر عصاره خالص برخی از گیاهان دارویی بر کنترل گال طوقه در گیاه گوجه‌‌فرنگی (.Solanum lycopersicum L)

نویسندگان

1 استاد گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استاد گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گلستان، ایران

3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی (گیاهان دارویی)، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

5 استادیار گروه نانو فناوری، دانشکده فناوری‌‌های نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22034/iuvs.2023.2013385.1321
چکیده

امروزه استفاده بی ­رویه و نا­مناسب از مواد شیمیایی در تمام زمینه ­های زندگی بشر، سبب ایجاد مشکلات متعددی برای خود بشر و محیط ­زیست گردیده است. تحقیق حاضر در دو بخش درون و برون­ شیشه ­ای، با هدف بررسی اثر عصاره برخی از گیاهان دارویی بر کنترل بیماری گال طوقه (Agrobacterium tumefaciens) در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام گردید. به این منظور در آزمایش برون­ شیشه ­ای (گلخانه) پس از آلوده­ سازی طوقه از طریق زخم ­زنی با سویه T9 و بروز علائم آلودگی، محل تشکیل گال با عصاره گیاهان اورس (Juniperus sabina)، گل ­قاصدک ( Taraxacum officinale)، کندل (Dorema aucheri)، ریواس (Rheum ribes)، کهور آمریکایی (Conocarpus erectus) و بن ­سرخ (Allium jesdianum) در سه غلظت 1000، 5000 و 8000  میلی­ گرم بر لیتر از طریق تزریق به ساقه گیاه، تیمار شد. نتایج نشان داد که تحت تأثیر استفاده از عصاره­ های گیاهی در گلخانه، وزن توده گال تا 23 درصد کاهش یافت که بهترین نتیجه در تیمار گل ­قاصدک 8000 میلی ­گرم بر لیتر مشاهده شد. در همین راستا، روند رشدی توده گال بین 60 -4 درصد در مقایسه با شاهد، کاهش یافت. بهترین نتیجه در تیمار کندل 5000 میلی­ گرم بر لیتر مشاهده گردید. تنظیم‌کننده­ رشدی اکسین روند نزولی داشت و سایتوکینین نیز به میزان 1 درصد کاهش یافت. در بررسی تأثیر مستقیم عصاره­ ها بر باکتری­ های کشت‌شده در محیط LB، اختلاف معنی ­داری مشاهده نگردید. آنالیز بیوشیمایی عصاره­ های گیاهی نشان داد که عصاره‌های استفاده شده غنی از ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی، آنتی ­اکسیدانی و اکسین هستند. احتمالاً محتویات آنتی ­اکسیدانی و فیتو­هورمونی مشاهده شده و تحریک سیستم دفاعی گیاه، عامل اصلی نتایج به دست آمده باشد.