بررسی اثر عملیات نیتروژندهی گازی بر ریخت و رفتار سایشی پوشش TiO2 ایجادشده به روش اکسایش الکترولیتی پلاسمایی
نویسندگان
1 دانشگاه تهران
2 دانشگاه کردستان
3 دانشگاه محقق اردبیلی
4 دانشگاه محقق اردبیلی
doi
چکیده
در این پژوهش دو عملیات پوششدهی اکسایش الکترولیتی پلاسمایی و نیتروژندهی گازی مورد بررسی قرار گرفته است. در مرحله اول از اکسید تیتانیوم با فرایند پوششدهی اکسایش الکترولیتی پلاسمایی بهعنوان یک پوشش میانی بر سطح تیتانیوم استفاده شد؛ در این مرحله تیتانیوم خالص تجاری با چگالی جریان mA/cm 2 1000 به مدت 10 دقیقه در محلول کربناتی پوشش داده شد. در مرحله دوم، ایجاد پوشش دولایه با عملیات تکمیلی نیتروژندهی گازی صورت پذیرفت؛ در این مرحله فلز تیتانیوم به همراه پوشش اکسید تیتانیوم درون کوره لولهای با دمای 1000 بهمدت 6 ساعت نیتروره شدند تا خواص تریبولوژیکی پوششها با هم مقایسه شوند. از تفرق اشعه ایکس برای فازیابی، از میکروسکوپ الکترونی روبشی برای ارزیابی ریزساختار سطحی و مقطع و از آزمون سایش پین روی دیسک برای ارزیابی مقاومت به سایش پوششها استفاده شد. نتایج حاصل از آزمونهای بهعمل آمده نشان داد که در مرحله اول فرآیند پوششدهی، فاز روتیل تشکیل شده است. بررسی ریزساختار و بافت سطحی نشان داد که پوششها دارای ریزحفراتی مشهور به ساختار پنکیکی هستند؛ خروجیهای آزمون سایش نشان داد که عملیات اکسایش پلاسمای الکترولیتی یک رفتار سایشی ایدهآل با ضریب اصطکاک پایین در حدود 2/0 را بوجود آورده است. در مرحله دوم فرآیند پوششدهی فازهای تشکیل شده بهصورت نیتریدی و بعضاً اکسید تیتانیوم نیترورهشده میباشند. ریخت سطحی پوشش اکسید تیتانیوم نیتروره شده تلفیقی از ساختار نمونههای TiO 2 و TiN میباشد بطوری که در کنار حفرات موجود در ساختار نمونه TiO 2 ، ذرات کروی شکل پدید آمده است که دلیل آن نفوذ نیتروژن در پوشش اکسید تیتانیوم است. بررسی رفتار سایشی نشان داد که مقاومت به سایش پوششهای نیتریدی افزایش قابلتوجهی نسبت به پوشش اکسید تیتانیوم و نمونه بدون پوشش دارد؛ بدین معنا که ضریب اصطکاک از 65/0 برای نمونه بدون پوشش به 25/0 برای نمونه TiO2-N کاهش یافته است.