مطالعه اثرات بسترهای مختلف کشت روی جوانه‌زنی، صفات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و عملکرد فتوسنتز در نشاء گوجه‌فرنگی (.Solanum lycopersicum L)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه باغبانی و فضای سبز، دانشکده علوم و مهندسی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 دانشیار، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه، ساوه، ایران

5 استادیار، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/iuvs.2022.556788.1218
چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات سوبستراهای کوکوپیت، نی‌پیت و پرلیت بر صفات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و عملکرد فتوسنتزی گیاهچه‌های گوجه‌فرنگی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی انجام شد. بدین منظور، بذور پس از تهیه در سینی‌های کاشت حاوی بسترهای یاد شده به نسبت‌های مختلف کاشته شدند. درصد و سرعت جوانه‌زنی بذر محاسبه شد و پس از رسیدن نشاءها به مرحله انتقال به مزرعه، صفات مورفولوژیکی مانند طول ریشه، قطر ساقه، طول ساقه، تعداد برگ، وزن‌تر و خشک‌ساقه، وزن‌تر و خشک ریشه اندازه‌گیری شد. پارامترهای فیزیولوژیکی شامل کلروفیل a، b و کل، کاروتنوئیدها، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی کاتالاز، پلی-فنل اکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز و محتوای پرولین و محتوای نسبی آب برگ اندازه‌گیری شد. همچنین پارامترهای عملکرد فتوسنتزی توسط دستگاه فلورکم محاسبه شد. نتایج نشان داد که بستر 100 درصد کوکوپیت در کشت نشاءهای گوجه‌فرنگی منجر به بالاترین عملکرد رویشی نهال می‌شود. اما با افزودن پرلیت به محیط کشت، کاهشی در صفات مورد مطالعه مشاهده شد. هنگام استفاده از محیط کشت کوکوپیت، بیشترین میزان کلروفیل a، b و کل، کاروتنوئیدها و محتوای نسبی آب برگ و کمترین مقدار پرولین گزارش شد. کاربرد پرلیت در محیط کشت نهال گوجه‌فرنگی منجر به کاهش شاخص‌های عملکرد فتوسنتزی شد. بنابراین باتوجه به نتایج به دست آمده در پژوهش حاضر می‌توان بیان کرد که استفاده از کوکوپیت 100% می‌تواند منجر به رشد بهتر نشاءهای گوجه‌فرنگی شود.