فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کمبود آب یکی از مهم‏ترین عوامل محدودکننده تولید گیاهان در مناطق خشک و نیمه خشک ایران می ‏باشد. به منظور گزینش ژنوتیپ‏ های سیب ‏زمینی متحمل به تنش خشکی، آزمایشی در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی به روش بلوک ‏های خرد شده نواری در سه تکرار طی دو سال زراعی 97-1396 و 98-1397 در منطقه اردبیل اجرا شد. تیمارهای افقی شامل 20 ژنوتیپ سیب‏ زمینی و تیمارهای عمودی شامل تنش و عدم تنش خشکی از طریق قطع آبیاری بودند. نتایج نشان داد تیمار تنش موجب کاهش معنی ‏دار در وزن غده و عملکرد غده در همه ژنوتیپ ‏ها شد. بیش‏ترین وزن غده در بوته و عملکرد غده با کم‏ترین کاهش نسبت به شاهد متعلق به ژنوتیپ 905675 و کم‏ترین مقدار این صفات مربوط به رقم مارفونا با بیش‏ترین درصد کاهش نسبت به شاهد بود. به علاوه درصد نشاسته،درصد ماده خشک و میزان پروتئین با عملکرد غده رابطه معکوس داشته و افزایش داشتند. نتایج نشان داد که در بین ژنوتیپ‏ های مورد مطالعه، در شرایط تنش ژنوتیپ 901375 از بیش‏ترین درصد ماده خشک و ژنوتیپ 901375 از بیش‏ترین درصد نشاسته برخوردار بودند. بالاترین بهره‏ وری مصرف آب در شرایط تنش مربوط به ژنوتیپ 905675 با عملکرد 89/9 کیلوگرم بر مترمکعب به دست آمد. از نظر شاخص ‏های تنش نیز ژنوتیپ ‏های 901375، 905676 و 901675 با بیش‏ترین مقدار عددی در هر چهار شاخص مورد ارزیابی به‏ ترتیب دارای پتانسیل بالای تحمل در شرایط تنش بودند. به ‏طور کلی با در نظر گرفتن میزان تغییرات عملکرد غده، وزن غده در بوته، هم‏چنین افزایش صفات نشاسته، ماده خشک، میزان پروتئین و بهره ‏وری مصرف آب و شاخص ‏های تنش، ژنوتیپ های 905675، 901575 و 901375 به‏ ترتیب به‏ عنوان ژنوتیپ ‏های متحمل و پتانسیل بالای عملکرد در هر دو شرایط تنش و عدم تنش انتخاب شدند. بنابراین، این ژنوتیپ ‏ها را می ‏توان جایگزین مناسب برای رقم پر سابقه آگریا در منطقه اردبیل و هم‏چنین ارقام میلوا، جلی و مارفونا را به‏ عنوان ارقام حساس معرفی نمود.