طراحی و اعتباربخشی الگوی آموزش سواد رسانه‌ای در دوره دوم ابتدایی

نویسندگان

1 دکتری تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد، گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 استاد گروه تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 استاد، گروه تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22054/jti.2025.77600.1433
چکیده

سواد رسانه‌ای به‌صورت خودبه‌خودی در افراد به وجود نمی‌آید و با سیستم آموزشی منسجم امکان‌پذیر است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه‌های آموزش سواد رسانه‌ای در دوره دوم ابتدایی و اعتباربخشی درونی آن بود. روش این پژوهش آمیخته، از نوع طرح اکتشافی بود. در بخش کیفی برای به‌دست آوردن الگوی طراحی آموزشی، از تحلیل محتوای استقرایی و در بخش کمی برای اعتباربخشی درونی از نظر متخصصان به روش پیمایشی پرسشنامه‌ای استفاده شد. جامعه آماری در بخش کیفی، اسناد و منابع مکتوب و در بخش کمی متخصصین در حوزه رسانه، طراحی آموزشی و متخصصین آموزش دوره ابتدایی بودند. انتخاب نمونه‌ها در هر دو بخش به‌صورت هدفمند بود در بخش کیفی تحلیل متون از میان تعداد 419 مقاله، طرح پژوهشی و پایان نامه و کتاب، 67 مورد که بیشترین تناسب با هدف این پژوهش داشتند مورد تحلیل قرار گرفتند و در بخش کمی 12 نفر از متخصصین در حوزه رسانه و تکنولوژی آموزشی در دانشگاه‌ها و موسسات مختلف بودند. طبق تحلیل محتوا، پنج مقوله اصلی شناسایی و الگوی مفهومی آموزش سواد رسانه‌ای تدوین شد. این مقوله‌ها شامل: حوزه‌های سواد رسانه‌ای، شکل‌گیری اجتماع اکتشافی، عامل حضور، مهارت‌های سواد رسانه‌ای و ارزشیابی آموزشی. نتایج حاصله از اعتباریابی درونی بر اساس نظر متخصصان نشان داده است که الگوی آموزش سوادرسانه‌ای ارائه شده از اعتبار درونی مطلوبی برخوردار است و اثربخشی لازم را برای آموزش به دانش‌آموزان دوره دوم مقطع ابتدایی را دارد.