کاربرد پردازش زبان طبیعی در بهبود یادگیری و آموزش: مطالعه موردی در سیستم آموزشی ایران

نویسندگان

1 استادیار،گروه سنجش و اندازه‌گیری (روانسنجی)، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری سنجش و اندازه گیری، گروه روانشناسی، دانشکده ی علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران.

3 گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22054/jti.2025.83803.1537
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی کاربرد پردازش زبان طبیعی (NLP) در بهبود یادگیری و آموزش با تمرکز بر پیامدهای آن در نظام آموزشی ایران می‌پردازد. این تحقیق با رویکرد ترکیبی شامل تحلیل داده‌های کیفی و کمی انجام شد. در بخش کیفی، مصاحبه با 20 معلم و 10 متخصص فناوری نشان داد که ادغام NLP می‌تواند یادگیری شخصی‌سازی‌شده، ارزیابی خودکار تکالیف و شناسایی زودهنگام مشکلات یادگیری را امکان‌پذیر کند. اما چالش‌هایی نظیر زیرساخت‌های ناکافی مدارس، نیاز به آموزش معلمان و نگرانی‌های اخلاقی مرتبط با حریم خصوصی داده‌ها نیز شناسایی شد.در بخش کمی، 400 دانش‌آموز دبیرستانی در تهران به دو گروه آزمایش (200 نفر) و کنترل (200 نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش از نرم‌افزار مبتنی بر NLP برای آموزش زبان انگلیسی استفاده کردند و گروه کنترل آموزش سنتی دریافت کردند. نتایج نشان داد ابزارهای NLP تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد تحصیلی، انگیزه یادگیری و مهارت‌های زبان انگلیسی دانش‌آموزان دارند.این پژوهش بر پتانسیل تحول‌آفرین NLP در آموزش تأکید می‌کند و پرداختن به چالش‌هایی مانند توسعه زیرساخت‌ها، آموزش معلمان، و مسائل اخلاقی و فرهنگی را برای ادغام موفقیت‌آمیز آن ضروری می‌داند. سرمایه‌گذاری در ابزارهای اختصاصی برای نظام آموزشی ایران و تدوین سیاست‌های اخلاقی، کلید موفقیت این فناوری در آموزش هستند.