اثر مدیریت مصرف نیتروژن بر کارائی مصرف آن در گندم دیم با استفاده از نیتروژن-15

نویسندگان

1 کارشناس پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای

2 دانشیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان

3 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران

4 استاد گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

5 استادیار موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران

doi
10.22092/ijsr.2017.109931
چکیده

به منظور بررسی اثر مدیریت مصرف نیتروژن بر کارائی نیتروژن در گندم دیم، آزمایشی با سه نحوه مصرف نیتروژن شامل کل نیتروژن در پائیز،  در پائیز +  در بهار، و  در پائیز +  در بهار به عنوان کرت اصلی و پنج سطـح نیتروژن شامـل 0، 30، 60، 90 و 120 کیلوگرم در هکتار با استفاده از اوره نشان­دار 8 و 6 اتم درصد اضافه به عنوان کرت فرعی با سه تکرار در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی به صورت کرت‌های یک­بار خرد شده در سال زراعی 92-1391 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی قاملو کردستان اجرا شد. نتایج نشان داد که اثر نحوه مصرف بر عملکرد دانه، برداشت نیتروژن در سطح آماری پنج درصد معنی­دار بود. اثر مقادیر نیتروژن بر عملکرد دانه، برداشت کل نیتروژن، %[1]Ndff، برداشت نیتروژن و کارایی نیتروژن در سطح یک درصد و پروتئین دانه در سطح پنج درصد معنی­دار بود. با مصرف نیتروژن، عملکرد دانه و درصد پروتئین دانه نسبت به شاهد به ترتیب 35 و 33 درصد افزایش نشان دادند. با افزایش مصرف نیتروژن از 30 تا 120 کیلوگرم در هکتار، % Ndff از 11 تا 39 درصد افزایش یافت که این مقادیر به ترتیب با کارایی نیتروژن-15، 21 تا 28 درصد مرتبط بود. بیشترین کارایی (31 درصد) با مصرف 90 کیلوگرم نیتروژن در هکتار حاصل شد. از کل نیتروژن جذب شده توسط اندام هوایی گندم، 70 درصد مربوط به دانه بود. بهترین عملکرد دانه با بیشترین کارایی نیتروژن در تیمارهای مصرف کل در پائیز،  در پائیز +  در بهار و  در پائیز +  در بهار به ترتیب با مصرف 69، 60 و 51 کیلوگرم نیتروژن در هکتار برآورد شد. [1] .Fraction of Nitrogen in the plant derived from the 15N labeled fertilizer(Ndff)