فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شته جالیز، Aphis gossypii Glover (Hemiptera: Aphididae)، گونه ای چندین خوار که با تغذیه از قسمت‌های مختلف گیاه میزبان از قبیل برگ، ساقه و حتی گل خسارت ایجاد می‌ کند. در این پژوهش، تاثیر کاربرد خارجی هورمون گیاهی اسید جیبرلیک در دو رقم فلفل دلمه‌ای، پوبلانو (رقم حساس) و پاپریکا (رقم مقاوم)، روی فراسنجه‌ های زیستی و جدول زندگی A. gossypii در اتاقک رشد با دمای 2±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5±65 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی بررسی شد. برای انجام آزمایش، هر رقم فلفل با اسید جیبرلیک (0/005 گرم در 100 میلی لیتر آب مقطر) و شاهد (آب مقطر)، در مرحله 6 تا 8 برگی محلول‌پاشی شدند. نشو و نما و زادآوری A. gossypii تا زمان مرگ آخرین فرد شته، روزانه در قفس های برگی تحت پایش قرار گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که استفاده از اسید جیبرلیک در هر دو رقم مورد بررسی به طور معنی داری باعث افزایش طول دوره پورگی و کاهش طول عمر حشرات کامل نسبت به شاهد شد. همچنین کاربرد این هورمون تأثیر بسزایی در کاهش پارامترهای رشد جمعیت داشت. به‌طوری که حداقل و حداکثر مقدار نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r)در تیمار اسید جیبرلیک رقم پاپریکا و تیمار شاهد رقم پوبلانو (به ترتیب 0/2839 و 0/4046 بر روز) به دست آمد. این نتایج نشان می‌دهد که ادغام اسید جیبرلیک با رقم مقاوم پاپریکا در مدیریت جمعیت A. gossypii مؤثر بوده و می تواند در برنامه های مدیریت تلفیقی A. gossypii مورد استفاده قرار گیرند.