پاسخ فیزیولوژیکی و آنتی اکسیدانی گیاه مرزه تابستانی (Satureja hortensis L) به مایه کوبی با باکتری های محرک رشد و ورمیکمپوست تحت شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 دانشیار گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران
2 دانش آموخته دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران
3 استاد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران
4 دانش آموخته دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران
doi
10.22034/iuvs.2024.2019400.1345چکیده
به منظور بررسی تأثیر مایهکوبی با باکتریPseudomonas P15 ،Streptomyces و ورمی کمپوست بر برخی صفات فیزیولوژیکی و فیتوشیمایی گیاه مرزه تابستانی (Satureja hortensis L) تحت شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و در سه تکرار در سال زراعی 1396-1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا گردید. فاکتورهای آزمایشی شامل مایه کوبی با باکتری های محرک رشد در سه سطح (شاهد (بدون مایه کوبی)، مایه کوبی با باکتری Pseudomonas P15 و باکتری Streptomyces)، ورمی کمپوست در چهار سطح (صفر، 1 ، 1/5 و 2 تن در هکتار) و تنش خشکی در سه سطح (: S1آبیاری کامل، :S2 قطع آبیاری در 50 درصد گلدهی و : S3 قطع آبیاری در اوایل گلدهی) بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی، مایهکوبی با باکتری و ورمی کمپوست تأثیر معنی داری بر صفات اندازه گیری شده (میزان کلروفیل، کارتنوئید، محتوای نسبی آب برگ، پروتئین، نشت یونی، پرولین، و آنزیم های آنتی اکسیدانی) داشت. طوریکه در شرایط تنش خشکی، میزان صفاتی مانند کلروفیل،کارتنوئید، محتوای نسبی آب برگ و پروتئین کاهش یافتند. درحالیکه میزان نشت یونی، پرولین، و آنزیم های آنتی اکسیدانی افزایش پیدا کردند. همچنین مقادیرکلیه صفات اندازه گیری شده به غیر از میزان نشت یونی و پرولین در گیاهان مایه کوبی شده با باکتری و کاربرد ورمی کمپوست بیشتر از گیاهان بدون مایه کوبی بود. بیشترین و کمترین مقادیر محتوای نسبی آب برگ (94/44 و 62/33 درصد) به ترتیب در شرایط بدون تنش و در گیاهان مایه کوبی شده با باکتری Streptomyces و در شرایط اعمال تنش خشکی در ابتدای گلدهی و در گیاهان بدون مایه کوبی مشاهده گردید. بطورکلی یافته های این تحقیق نشان داد که مایه کوبی با باکتری های محرک رشد و کاربرد ورمی کمپوست می تواند با حفظ مقادیر کلروفیل و افزایش فعالیت آنتی اکسیدانی اثرات سوء تنش آبی بر رشد و عملکرد گیاه مرزه را تعدیل نماید.