فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جهان اسلام که سابقه تاریخی تمدن درخشان در چارچوب دولت یکپارچه اسلامی دارد، در دوره معاصر با فروپاشی نظام خلافت و در مواجه با مدرنیته و نظام دولت ­ـ ­ملت، دچار تجزیه و ملی‏ گرایی شد. در سده اخیر، برخی مصلحان و فعالان سیاسی اسلامی متأثر از آموزه «امت واحده»، اتحاد جهان اسلام را برای بازساخت و نوزایی تمدن اسلامی و مقابله با قدرت‌های سلطه­ گر غربی مطرح کردند. علیرغم برخی اقدامات انجام‌شده تاکنون هیچ­گونه دستاورد مهمی از اتحاد و همگرایی کشورهای مسلمان مشاهده نشده است. هدف این پژوهش، بررسی ریشه­ ها و زمینه­ های اصلی واگرایی کشورهای مسلمان و پاسخ به چرایی ناکامی اندیشه وحدت اسلامی است. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و استفاده از داده­های کتابخانه­ای انجام‌شده است. نتایج تحقیق نشان می­ دهد که ابهام مفهومی جهان اسلام، عدم هم­تکمیلی اقتصادی کشورهای اسلامی، وابستگی به جهان خارج از اسلام، رقابت و تضادهای ایدئولوژیکی درون جهان اسلام و دخالت قدرت‌های فرامنطقه ‏ای و جهانی، باعث غلبه قاطع نیروهای واگرا بر نیروهای همگرا شده است.