ساخت و اعتباریابی پرسشنامۀ تسهیل مشارکت معلّمان در پژوهشسراهای دانشآموزی
نویسندگان
1 دانشیار مدیریت آموزشی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.
2 گروه آموزشی مدیریت آموزشی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 گروه آموزشی مدیریت آموزشی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
doi
10.22054/jti.2025.83237.1528چکیده
هدف پژوهش، ساخت پرسشنامۀ تسهیل مشارکت معلّمان در پژوهشسراهای دانشآموزی بود که به روش آمیختۀ اکتشافی انجام پذیرفت. جامعۀ آماری پژوهش، معلّمان پژوهشگر استان سمنان در سال تحصیلی 1401-1400 بودند. بهمنظور گردآوری اطلاعات، پرسشنامهای بستهپاسخ بر اساس مصاحبههای نیمهساختاریافته با 21 گویۀ پنجگزینهای به روش نمرهگذاری لیکرت تنظیم شد. جامعۀ آماری شامل 380 نفر از معلّمان خبره و پژوهشگر بود. حجم نمونۀ آماری در بخش کیفی به روش شبکهای 35 نفر و در بخش کمّی به روش تصادفی طبقهای 181 نفر تعیین شد. برای روایی سؤالات مصاحبه (بخش کیفی) از بررسی توسّط اعضاء و تحلیل موارد منفی و برای سنجش پایایی از ضریب هولستی استفاده شد. تحلیل دادههای مصاحبه با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی اشتراوس و کوربین انجام شد. در مرحلۀ پایانی کدِ انتخابی «راهکارهای تسهیلکنندۀ مشارکت معلّمان در پژوهشسراهای دانشآموزی» شامل 3 مؤلفۀ «اقدامات مشارکتجویانۀ آموزشوپرورش»، «اقدامات مشارکتجویانۀ پژوهشسراها» و «اقدامات مشارکتجویانۀ مدارس» با 21 شاخص شناسایی گردید. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه (بخش کمّی) با تأیید اساتید راهنما و مشاور و روایی سازۀ آن با روش تحلیل عاملی اکتشافی ارزیابی شد. پایایی پرسشنامه با روش آلفای کرونباخ به مقدار 957/0 محاسبه گردید و برای تحلیل دادههای حاصل از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد که نشانگر راهکارهای تسهیلکننده در هر یک از محورها است. با توجّه به نتایج، این پرسشنامه از اعتبار و روایی مناسبی برخوردار است و میتواند بهعنوان ابزاری کاربردی بهمنظور تسهیل مشارکت معلّمان در پژوهشسراهای دانشآموزی مورداستفاده قرار گیرد.