تأثیر تعدادی از گیاهان پوششی و وجین دستی علف‌های‌هرز بر عملکرد اسفناج (Spinacia oleracea L.)

نویسندگان

1 دانشیار بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استاد علوم علف های هرز، گروه آموزشی مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه آموزشی مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 استاد، فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه آموزشی مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 استاد،گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی استاک بریج، دانشگاه ماساچوست، ماساچوست، آمریکا

doi
10.22034/iuvs.2023.2002290.1286
چکیده

علف­ های ­هرز یکی از مهم ­ترین چالش­ های تولید سبزیجات برگی مانند اسفناج هستند. بروز مقاومت نسبت به علفکش­ ­ها در مزارع اسفناج موجب توجه به استفاده از روش­ های سازگار با محیط­ زیست به جهت کنترل علف­ های­ هرز شده است. به منظور ارزیابی تیمارهای مدیریت علف­ های ­هرز در اسفناج آزمایشی در سال ­های زراعی 1400-1399 و 1401-1400 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک ­های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل گیاهان پوششی یولاف زراعی (.Avena sativa L)، ترب سفید (Raphanus sativus var. Longipinnatus)، کشت مخلوط آن­ ها و شاهد بدون گیاه پوششی و سطوح وجین دستی (وجین و عدم وجین دستی) بود. نتایج جداگانه سال­ ها نشان داد بیشترین زیست ­توده گیاهان پوششی (538/83 گرم در متر مربع) از تک­ کشتی یولاف زراعی حاصل شد. همچنین بیشترین درصد کاهش زیست­ توده کل، تراکم علف ­های ­هرز و  شاخص کارایی کنترل علف‌های­ هرز در دو مرحله نمونه­ برداری متعلق به تک­ کشتی یولاف زراعی (57/21 و 53/69درصد) و وجین دستی علف‌های‌هرز (55/06 و 51/47) بود. بیشترین شاخص­ های شانون-وینر، سیمپسون از شاهد و تک ­کشتی ترب سفید (0/47، 0/79) و کمترین این شاخص ها (0/46، 0/75 و 0/76) از تک­ کشتی یولاف زراعی و کشت مخلوط حاصل شد. بیشترین عملکرد اسفناج ریز و عملکرد نهایی در دو مرحله از نمونه­ برداری در دو سال زراعی از تک ­کشتی یولاف زراعی (به ­ترتیب 567/05و 944/83گرم در متر مربع) حاصل شد. براساس نتایج این مطالعه، استفاده از تک­ کشتی یولاف زراعی و وجین دستی علف‌های‌هرز بر کاهش تراکم، زیست ­توده کل علف­ های ­هرز و بهبود عملکرد و اجزای عملکرد اسفناج مناسب می­ باشد.