زیست غنیسازی جعفری (Petroselinum crispum Mill.) با ید (یدید پتاسیم) در کشت خاکی
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، خوزستان، ایران
2 دانشیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، خوزستان، ایران،
3 استادیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
doi
10.22034/iuvs.2023.2008311.1303چکیده
غنیسازی زیستی سبزیها با یُد، بهعنوان یک استراتژی جدید برای غنیسازی بیشتر رژیم غذایی انسان با یک منبع یُد بالقوه مقرونبهصرفه و در دسترس، پیشنهاد شده است. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی کارایی و تغییرات بیوشیمیایی ناشی از غنیسازی زیستی ید در گیاه جعفری بهعنوان یک سبزی برگی پرمصرف است. آزمایش بهصورت گلدانی در شرایط گلخانهای در سال 1397 در گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان بهصورت طرح کاملاً تصادفی انجام شد. اثر یدید پتاسیم (KI) در غلظتهای صفر، 5/12، 25، 50، 100 و 150 میلیگرم در کیلوگرم خاک بر روی وزنتر و خشک اندام هوایی، میزان ید، اسید آسکوربیک، پروتئینهای محلول، رنگیزههای فتوسنتزی، کربوهیدراتهای محلول غیرساختمانی و فنل کل در سبزی جعفری رقم محلی شوشتر بررسی شد. نتایج نشان داد وزنتر و خشک اندام هوایی جعفری با افزایش غلظت ید بیشتر از 50 میلیگرم در کیلوگرم خاک کاهش نشان داد. میزان رنگیزههای فتوسنتزی، ظرفیت آنتیاکسیدانی، اسید آسکوربیک و پروتئینهای محلول تا تیمار 50 میلیگرم ید در کیلوگرم خاک افزایش و سپس کاهش نشان داد. با افزایش میزان ید استفادهشده در تیمارها محتوای کربوهیدراتهای محلول غیر ساختمانی، میزان فنل کل و ید در اندام هوایی جعفری افزایش نشان داد. بهطورکلی نتایج نشان داد زیست غنیسازی جعفری با مقادیر 25 تا 50 میلیگرم ید در کیلوگرم خاک میتواند موجب بهبود رشد و شاخصهای بیوشیمیایی گیاه جعفری گردد. بنابراین پیشنهاد میشود استفاده از سبزی جعفری غنیسازی شده با این دامنه غلظت ید بهعنوان راهکاری برای تأمین نیاز ید در جیره غذایی موردتوجه قرار گیرد.