طراحی و اعتباریابی الگوی زیبایی‌شناسی یادگیری الکترونیکی با تاکید بر تجربه کاربری و حس حضور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه تکنولوژی آموزشی، علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 دانشیارگروه تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

3 دانشیار دانشکده علوم کامپیوتر، دانشگاه لینکلن، لینکلن، انگلستان

4 دانشیار گروه تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

5 استاد گروه تکنولوژی آموزشی، علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22054/jti.2025.1815.1502
چکیده

این پژوهش به طراحی و اعتبارسنجی الگویی برای زیبایی‌شناسی یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر تجربه کاربری و حس حضور پرداخته است. روش تحقیق از نوع آمیخته (کمی-کیفی) بود. بخش کیفی، بر اساس روش داده بنیاد، ابتدا منابع و متن‌های استخراج‌شده از مصاحبه با صاحب‌نظران که به شیوه هدفمند انتخاب شده بودند مبتنی بر تبیین مؤلفه‌های زیبایی‌شناسی یادگیری الکترونیکی پس از کدگذاری باز، محوری و گزینشی در قالب کدهای محوری علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردی و پیامدها تحلیل شد. سپس مؤلفه‌های اصلی استخراج‌شده و در قالب الگوی مفهومی ارائه گردید. یافته‌ها نشان داد که مؤلفه‌های زیبایی‌شناسی در قالب چهار بُعد حضور شناختی، اجتماعی، تدریس و عاطفی قابل دسته‌بندی است. حضور شناختی شامل درک زیبایی‌شناسی ویژگی‌های شخصی، یادگیری مبتنی بر تجربه زیبایی‌شناسی و گفتگوی تأملی است. حضور اجتماعی شامل: زیبایی‌شناسی یادگیری اجتماع‌محور و حمایت از یادگیری گروهی اشاره دارد. حضور عاطفی به تحریک احساسات مثبت و تقویت حس شادی مربوط می‌شود. درنهایت، زیبایی‌شناسی تدریس شامل تحلیل، طراحی و سنجش پیامدهای زیبایی‌شناختی است. در بخش کمی برای تعیین اعتبار الگو، مؤلفه‌های آن در قالب پرسشنامه تهیه و برای افراد ارسال شد تا اعتبار و پایایی مدل سنجیده شود. برای تعیین اعتبار الگو CVR و CVI و برای پایایی از آلفای کرونباخ سنجیده شد. نمونه پژوهش در این بخش شامل ۲۰ نفر از متخصصان حوزه فن‌آوری آموزشی بوده است. نتایج نشان داد که الگوی طراحی‌شده از اعتبار لازم برخوردار است و می‌تواند به بهبود کیفیت یادگیری الکترونیکی کمک کند.