بررسی مناقشات عبدالحسین دهدشتی و کمپانی نفت جنوب (مطالعۀ موردی؛ اراضی قیر لارستان 1307-1301ش)
نویسندگان
1 استادیار، گروه تاریخ، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
2 استادیار، گروه تاریخ، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
3 دکتری تاریخ و مدرس گروه تاریخ، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
doi
10.22034/ganj.2020.2606چکیده
هدف: اختلافات عبدالحسین دهدشتی از علما و تجار مشهور با کمپانی نفت جنوب، بر سر مالکیت اراضی قیر لارستان واقع در شوشتر، و اقدامات دو طرف برای اثبات حقانیت و مالکیت خویش بر اراضی مذکور، و پیشنهادها و راهکارهای دهدشتی برای جلوگیری از سوءاستفادۀ کمپانی از منافع نفتی در فاصلۀ سالهای 1301-1307ش/ 1922-1928م است. روش/رویکرد پژوهش: دادهها از اسناد آرشیوی و مدارک تاریخی گردآوری شدهاست. یافتهها و نتیجهگیری: قرارداد دارسی و کمپانی نفت جنوب با بختیاریها منجر به نادیده گرفتن حق مالکیت سادات قیری شوشتر بر اراضی قیر لارستان گردید. این اراضی در ابتدا به کمپانی نفت جنوب اجاره داده شده بود، اما اهمیت اقتصادی آن سبب گردید تا کمپانی نفت جنوب مدعی مالکیت بر آنها شود و حق تملک سادات قیری را نادیده بگیرد. سادات قیری با انتخاب عبدالحسین دهدشتی بهعنوان وکیل خویش موفق شدند مالکیت خود را بر آن زمینها اثبات و منافع اقتصادی- سیاسی کمپانی نفت جنوب را متزلزل کنند. بهپیشنهاد و پیگیری وکیل سادات قیری «مدیریت اداری و حسابرسی نفت» در خوزستان تشکیل و سودجوییهای درباریان و افراد متنفذ، از منابع نفت، متوقف و محدود گردید.