تجزیه و تحلیل چند متغیره صفات کمی و کیفی در ارقام هیبرید فلفل دلمه‌ای

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

doi
10.22034/iuvs.2023.2002860.1288
چکیده

به ­منظور ارزیابی روابط بین صفات و شناسایی والدین با فواصل ژنتیکی بالا، تعداد 14 هیبرید فلفل دلمه ­ای شامل6 رقم قرمز (کائوبا، نیروین، پلوتونیو، اینسپریشن، ماسیلیا و آیتانا)، 5 رقم زرد (لوموس، باچاتا، هارمونی، تارانتو و اسپرینگ) و 3 رقم نارنجی (مگنو، آرانکیا و پارامو)، به ­صورت طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار در طی سال 1401-1400 در گلخانه تجاری تولید فلفل در اصفهان بررسی شدند. صفات ارتفاع گیاه، طول، قطر و وزن میوه، شاخص شکل، طول دمگل، ضخامت گوشت میوه، وزن صد دانه، تعداد دانه در میوه، مواد جامد محلول و عملکرد میوه در بوته اندازه­ گیری شدند. نتایج بررسی همبستگی بین صفات نشان داد که عملکرد میوه در بوته با صفات طول میوه (r =0/402)، قطر میوه (r=0/593)، وزن میوه (r=0/816)، ضخامت گوشت میوه (r=0/291) و وزن صد دانه (r=0/41) همبستگی مثبت و معنی­دار داشت. براساس نتایج تجزیه خوشه ­ای، هیبریدها در چهار گروه مجزا قرار گرفتند. هیبریدها در گروه دو پایین­ترین سطح ویژگی ­های کمی و دو هیبرید قرمز کائوبا و پلوتونیو در گروه سه بیشترین عملکرد و خصوصیات کمی را دارا بودند. پراکندگی و توزیع رنگ ­های مختلف فلفل دلمه ­ای در گروه‌های مجزا، فاصله ژنتیکی بالا بین هیبریدها را تأیید می­ کند. در تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، همبستگی صفات مورد بررسی با مؤلفه‌ها نشان داد مؤلفه اول با مقدار 39/67 درصد به صفت عملکرد میوه و مؤلفه دوم با مقدار 18/24درصد به صفت کیفی میوه (مواد جامد محلول) اختصاص دارد. از نتایج بدست آمده می­ توان در ایجاد جمعیت­ های پایه اصلاحی برای ارقام فلفل دلمه­ ای بهره برداری نمود.