اثر بستر کاشت و برخی تنظیم‌کننده‌های رشد بر خصوصیات ریشه‌دهی و رشد قلمه‌های استویا (Stevia rebaudiana Bert.)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 دانشیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

5 دانشیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/iuvs.2023.2009390.1310
چکیده

یکی از روش‌های تکثیر استویا تهیه قلمه‌ ساقه و ریشه‌زایی در بستر مناسب با تنظیم ­کننده‌های رشد گیاهی می‌باشد. بر همین اساس، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار به منظور بررسی بسترهای کاشت قلمه و مصرف تنظیم­‌کننده‌های رشد صورت گرفت. فاکتورها شامل بسترهای کاشت (خاک+پرلیت+ماسه، خاک+کوکوپیت+ماسه، خاک+خاک اره+ماسه، خاک+کوکوپیت+پرلیت، خاک+پرلیت+خاک اره، خاک+کوکوپیت+خاک اره و خاک+ماسه+کوکوپیت +پرلیت+خاک اره) و تنظیم­کننده‌های رشد (شاهد، IBA250 ،  IBA500 ، NAA250 ، NAA500 ، NAA250 +IBA250  میلی­ گرم بر لیتر و پودر ریشه‌دهی موجود در بازار) بودند. صفات رشد ریشه و اندام‌های هوایی بعد از چهار هفته بررسی شدند. در نتایج، اثرات متقابل نوع بستر و نوع تنظیم­ کننده رشد بر صفات مورد بررسی معنی‌دار بودند. بیشترین مقدار طول کل ریشه، وزن خشک ریشه و درصد ریشه‌دهی به ترتیب با تنظیم­ کننده رشد IBA250، IBA250 و NAA250 در بستر خاک+ ماسه+ کوکوپیت+ پرلیت+خاک اره به دست آمدند. در بستر خاک و پیت+ماسه، بیشترین تعداد ریشه با مصرف IBA500 تولید شد. ارتفاع بوته و تعداد برگ نیز در بستر خاک+کوکوپیت+ماسه با مصرف IBA250 در بیشترین مقدار بود. در کل، این آزمایش نشان داد که برای تکثیر گیاه استویا از طریق قلمه، مخلوط انواع بسترها با مصرفIBA250  میلی‌گرم بر لیتر، مناسب‌ می‌باشد.