شناسایی و اعتباریابی ویژگی‌های واسط کاربر نرم‌افزارهای آموزشی مبتنی بر وب برای کودکان 10 تا 12 سال

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22054/jti.2025.82415.1513
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی و اعتباریابی ویژگی‏های واسط کاربری نرم‏افزارهای آموزشی مبتنی بر وب برای کودکان 10 تا 12 سال انجام شد. روش انجام پژوهش از نوع آمیخته با طرح اکتشافی متوالی بود. جامعه‏ی هدف در بخش کیفی شامل کلیه اسناد مرتبط با واسط کاربری کودکان، متخصصان رایانه، آموزش و نیز دانش‏آموزان دوره دوم ابتدایی شهر همدان بود که به روش هدفمند انتخاب شدند. جامعه‏ی آماری بخش کمی نیز کلیه دانش‏آموزان دوره دوم ابتدایی شهر همدان بودند که از بین آن‏ها 350 دانش-آموز به روش نمونه‏گیری طبقه‏ای نسبی انتخاب شدند. در بخش کیفی از روش مرور نظام‏مند اسناد استفاده شد و داده‏ها به شیوه کدگذاری باز و مقوله‏بندی استخراج و از طریق تحلیل محتوا با رویکرد قیاسی تحلیل شد. در بخش کمی نیز از روش توصیفی-پیمایشی بهره گرفته شد و داده‏ها با استفاده از مقیاس تدوین‏شده مبتنی بر یافته‏های کیفی، جمع‏آوری و با آزمون‏های توصیفی و استنباطی با کمک نرم‏افزار SPSS نسخه 25 تحلیل شدند. یافته‏ها در بخش کیفی منجر به استخراج 16 مؤلفه‏ی اصلی و 62 مؤلفه‏ی فرعی شد که عناصر رابطه کودکان را تشکیل می‏دهد. یافته‏های بخش کمی نیز نشان داد مؤلفه‏های واسط کاربری نرم‏افزارهای آموزشی مبتنی بر وب از روایی و پایایی قابل قبولی برخوردار است. بر اساس یافته‏های این پژوهش می‏توان گفت طراحی واسط کاربری نرم‏افزارهای آموزشی برای کودکان 10 تا 12 سال متأثر از یکسری ویژگی‏های شناختی، عاطفی و روانی-حرکتی آنان است و بایستی برای تعامل بهتر کودکان با نرم‏افزارهای آموزشی به ویژگی‏های آنان توجه شود. مؤلفه‏های مشخص‏شده در این پژوهش می‏تواند به طراحان و تولیدکنندگان نرم‏افزارهای آموزشی مبتنی بر وب برای کودکان در طراحی واسط کاربر اثربخش کمک نماید. همچنین معلمان را در انتخاب و ارزیابی نرم‏افزارهای آموزشی مناسب کودکان از منظر واسط کاربری یاری می‏دهد.