بررسی تاثیرگرایش‌های محلی ـ طایفه‌‌ای بر انتخابات مجلس شورای اسلامی (نمونه پژوهی: دهمین دوره انتخابات در حوزه انتخابیـة مَمَسَنـی)

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/pg.2022.27155.0
چکیده

بخش عُمده ­ای از کُنش و مَنش انسان­ تابع برداشت و ادراک محیطی آن‌هاست. اشتراک در برداشت از منافع و مصالح گروه به رفتار اجتماعی و سیاسی آن‌ها معنا می ­بخشد. در این میان، طایفه به‌عنوان یک واحد زیستی/فرهنگی که منافع و مصالح کلان گروه در قالب آن نمود می ­یابد به کُنش طایفه ­گرایانه می ­انجامد به‌گونه‌ای که اعضاء ارزش­ های مرتبط با نحوه ادراک از مکان و محل زیست را بر ارزش­ های فراتر از محل یا مرتبط با محل­ های دیگر ترجیح می­ دهند. در جغرافیای انتخابات وجود طایفه­ گرایی ناظر بر اثرگذاری عناصر مکانی در مطلوب­ های مؤثر بر رفتار رأی­ دهندگانِ ساکن محدوده ­های خاص به‌عنوان پایگاه رأی آوری است. پژوهش حاضر که ماهیتی کاربردی دارد بر این فرض استوار است که در دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی گرایش­ های محلی/طایفه ­ای مؤثرترین عامل در خلق پایگاه رأی آوری نامزدهای حوزه انتخابیهِ ممسنی بود به‌گونه‌ای­­ که، پایگاه رأی آوری نامزدها در این حوزه بیش از آنکه تابع فرآیند کلان دموکراسی باشد، درون­مایه­ ای خویشاوندی و در قالب بازتولید هماوردی­ های سنتی طایفه ­ای نمود یافت. داده ­ها و یافته ­های موردنیاز پژوهش حاضر نیز به روش اسنادی (کُتب، نشریات و اینترنت) و میدانی (مشاهده و مصاحبه) گردآوردی شده و با روش ­تحقیقِ توصیفی ـ تحلیلی و استفاده از نرم­افزار GIS و  Excelبه تحلیل و کاوش داده­ های برگرفته از آمار دوره دهم انتخابات مجلس شورای اسلامی پرداخته‌شده است. نتیجه پژوهش نشان داد که خاستگاه آراء زادگاهی و طایفه‌ای نقش مؤثری در رأی آوری نامزدهای انتخاباتی دهمین دوره انتخابات حوزه یادشده داشته است.