مطالعه فازی پوشش نانوساختار چند لایه نیترید کروم آلومینیوم تولیدشده به روش رسوب فیزیکی بخار
نویسندگان
1
2 دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری
doi
چکیده
در پژوهش حاضر، پوششهای نانوساختار نیترید کروم- آلومینیوم تولید شده به روش رسوب فیزیکی بخار قوس کاتدی در مقیاس صنعتی مورد ارزیابی ساختاری و فازشناسی قرارگرفت. ریزساختار توسط میکروسکوپ الکترونی روبشی نشر میدانی و آنالیز پوششها با استفاده از میکروآنالیز طیف سنجی تفکیک انرژی و آزمونهای پراش پرتو ایکس مطالعه گردید. بافت کریستالوگرافی پوششها با محاسبه ضریب بافت از روی الگوهای پراش محاسبه شد و بافت 222 شناسایی گردید. یافتههای آزمایش نشان میدهد پوششهای نیتریدی چندلایه CrN/CrAlN ساختاری نانوکریستال با اندازه کریستالیتها در محدوده 8 تا 18 نانومتر دارند. فازیابی پوششها توسط پراش پرتو ایکس نشان داد که CrN فاز اصلی است و اضافهشدن آلومینیوم در شبکه، پوشش CrAlN را ایجاد میکند که باعث جابجاشدن پیکها میشود. در شرایط عدم کنترل دقیق عوامل فرآیندی، فاز Cr 2 N و با افزایش تبخیر آلومینیوم، فراتر از یک حد مشخص، فاز AlN نیز پدیدار میگردد. حلشدن مقادیر متفاوت آلومینیوم و جابجایی نسبتاً زیاد خطوط پراش، فازیابی این نوع پوششهای نیتریدی را با چالش همراه کرده است، لذا شناسایی فازهای موجود در پوشش فقط با نرم افزار اکسپرت میسر نیست و به اطلاعات کریستالی فازها نیاز دارد.