ارزیابی اثرات متقابل صفات کمی بر عملکرد ارقام خیار در کشت مخلوط با بامیه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی و زراعی، دانشکده کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، پژوهشکده سبزی و صیفی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 دانشیار، گروه تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران
4 استادیار، گروه علوم باغبانی و زراعی، دانشکده کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 استادیار، پژوهشکده سبزی و صیفی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22034/iuvs.2023.1982614.1259چکیده
بهمنظور بررسی روابط بین عملکرد و اجزای آن و انتخاب بهترین کشت مخلوط بامیه با خیار از نظر صفات کمی، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در شرایط گلخانه ای با سه تکرار انجام گرفت. نتایج تجزیه مرکب نشان داد که بین صفات از لحاظ تیمار کشت مخلوط و اثر متقابل صفات، اختلاف معنیداری وجود دارد. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بر اساس صفات وزن میوه در هر بند، ارتفاع بوته، قطر ساقه، عملکرد تر و خشک میوه، تعداد میانگره، قطر، طول، تعداد، کلروفیل a، کلروفیل bو کلروفیل کل میوه، کشت بامیه با خیار گلخانه ای رقمهای ‘Viola’، ‘Fc-21’ و ‘Emilie’ بهعنوان کشت مخلوط مناسب می باشد. نتایج بررسی کشتهای مخلوط از نظر صفات در سالهای آزمایش با استفاده از نمای چندوجهی نیز کشت مخلوط بامیه با خیار گلخانه ای رقم ‘Viola’ و ‘Emilie’ را بهعنوان کشتهای مطلوب انتخاب نمود. نتایج تجزیه همبستگی نشان داد که بین صفات عملکرد تر میوه، عملکرد خشک میوه و کلروفیل a با یکدیگر، و صفات تعداد میوه، طول میوه، قطر ساقه، ارتفاع بوته و قطر میوه با یکدیگر، و صفات تعداد میانگره و کلروفیل b با یکدیگر همبستگی مثبت وجود دارد. براساس نسبت برابری زمین (LER) در سالهای آزمایش، کشت بامیه با خیار گلخانه ای رقمهای ‘Mirsoltan’، ‘Emilie’، ‘CUB-9042’ و ‘CUB-9045’ بهعنوان سودمندترین کشتها نسبت به کشت خالص بامیه انتخاب شد. درنهایت میتوان کشت بامیه با خیار گلخانه ای رقمهای ‘Mirsoltan’، ‘Viola’ و ‘Emilie’ را بهعنوان کشتهای مخلوط مطلوب شناسایی نموده و اینگونه نتیجهگیری نمود که کشت مخلوط بامیه و خیار نسبت به کشت خالص آن، باعث افزایش میزان عملکرد، بهرهوری از زمین و پایداری تنوع اکوسیستمهای کشاورزی میگردد.