ارزیابی اثرات متقابل صفات کمی بر عملکرد ارقام خیار در کشت مخلوط با بامیه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی و زراعی، دانشکده کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، پژوهشکده سبزی و صیفی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 دانشیار، گروه تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران

4 استادیار، گروه علوم باغبانی و زراعی، دانشکده کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 استادیار، پژوهشکده سبزی و صیفی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22034/iuvs.2023.1982614.1259
چکیده

به‌منظور بررسی روابط بین عملکرد و اجزای آن و انتخاب بهترین کشت مخلوط بامیه با خیار از نظر صفات کمی، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در شرایط گلخانه­ ای با سه تکرار انجام گرفت. نتایج تجزیه مرکب نشان داد که بین صفات از لحاظ تیمار کشت مخلوط و اثر متقابل صفات، اختلاف معنی‌داری وجود دارد. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بر اساس صفات وزن میوه در هر بند، ارتفاع بوته، قطر ساقه، عملکرد تر و خشک میوه، تعداد میان‌گره، قطر، طول، تعداد، کلروفیل a، کلروفیل  bو کلروفیل کل میوه، کشت‌ بامیه با خیار گلخانه ­ای رقم‌های ‘Viola’،  ‘Fc-21’ و ‘Emilie’ به‌عنوان کشت‌ مخلوط مناسب می ­باشد. نتایج بررسی کشت‌های مخلوط از نظر صفات در سال‌های آزمایش با استفاده از نمای چندوجهی نیز کشت مخلوط بامیه با خیار گلخانه ­ای رقم ‘Viola’ و ‘Emilie’ را به‌عنوان کشت‌های مطلوب انتخاب نمود. نتایج تجزیه همبستگی نشان داد که بین صفات عملکرد تر میوه، عملکرد خشک میوه و کلروفیل a با یکدیگر، و صفات تعداد میوه، طول میوه، قطر ساقه، ارتفاع بوته و قطر میوه با یکدیگر، و صفات تعداد میان‌گره و کلروفیل b با یکدیگر همبستگی مثبت وجود دارد. براساس نسبت برابری زمین (LER) در سال‌های آزمایش، کشت‌ بامیه با خیار گلخانه­ ای رقم‌های ‘Mirsoltan’، ‘Emilie’، ‘CUB-9042’ و ‘CUB-9045’ به‌عنوان سودمندترین کشت‌ها نسبت به کشت خالص بامیه انتخاب شد. درنهایت می‌توان کشت‌ بامیه با خیار گلخانه ­ای رقم‌های ‘Mirsoltan’، ‘Viola’ و ‘Emilie’ را به‌عنوان کشت‌های مخلوط مطلوب شناسایی نموده و این‌گونه نتیجه‌گیری نمود که کشت مخلوط بامیه و خیار نسبت به کشت خالص آن، باعث افزایش میزان عملکرد، بهره‌وری از زمین و پایداری تنوع اکوسیستم‌های کشاورزی می‌گردد.