تعدیل ضمانتاجرای تعهد به ارائۀ اطلاعات در قراردادهای بیمه؛ مطالعۀ تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق تجارت و سرمایهگذاری خارجی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22106/jlj.2021.134850.3605چکیده
در زمان انعقاد قرارداد بیمه، بیمهگذار نسبت به موضوعی که قصد بیمه کردن آن را دارد از اطلاعات بیشتری نسبت به بیمهگر برخوردار است. در مقابل، بیمهگر با اعتماد به اطلاعاتی که بیمهگذار به او ارائه نموده، قبول میکند که خطرات ناشی از موضوع بیمه را برعهده بگیرد. به سبب این عدم توازن در برخورداری از اطلاعات، در قراردادهای بیمه صرف اینکه طرفین در زمان انعقاد قرارداد سوءنیت نداشته باشند، کافی نیست. این ویژگی خاص قرارداد بیمه موجب شده تا تعهد مهمی به نام «تعهد به ارائۀ اطلاعات» در قراردادهای بیمه پیشبینی شود. ضمانتاجرای نقض تعهد به ارائۀ اطلاعات در حقوق ایران برخورداری از حق فسخ در فرض غیرعمدی بودن نقض تعهد و ابطال قرارداد در فرض عمدی بودن نقض تعهد است. حقوق انگلیس از طریق رویۀ قضایی و اخیراً با تصویب قانون بیمۀ 2015 درصدد تعدیل این ضمانتاجرا و محدود ساختن موارد فسخ و ابطال قرارداد برآمده است؛ اما قانون بیمۀ ایران که در سال 1316 تصویب شده، بدون توجه به پیشرفتهای صنعت بیمه در یک سدۀ اخیر، تلاش خاصی جهت تعدیل و محدود ساختن موارد فسخ قرارداد یا ابطال آن ارائه نمیکند. در این نوشتار با روش توصیفی راهکارهایی خطاب به قانونگذار و رویۀ قضایی جهت محدود ساختن موارد فسخ و ابطال قرارداد به سبب نقض تعهد به ارائۀ اطلاعات پیشنهاد شده است.
