تأثیر همزیستی ریزموجودات مفید بر خصوصیات بیوشیمیایی و مورفولوژیکی مرزه (Satureja hortensis L.) تحت تنش شوری
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22034/iuvs.2023.1986922.1262چکیده
استفاده از کودهای زیستی (EM) در شرایط بروز عوامل محدودکننده طبیعی مانند شوری می تواند راهکار مناسبی در توسعه کشت گیاهان دارویی باشد. به منظور بررسی تأثیر EM بر صفات مورفولوژیکی گیاه دارویی مرزه، آزمایشی گلدانی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو فاکتور شامل EM در سه سطح صفر (شاهد)، 1 و 2 درصد و تنش شوری در سه سطح شامل صفر (شاهد)، 6 و 12 دسی زیمنس بر متر در چهار تکرار در طی سال 1400 در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. بیشترین ارتفاع گیاه (40/6 سانتی متر) در شرایط تیماری شوری صفر و غلظت 2 درصد EM و کمترین ارتفاع گیاه (12/4سانتی متر) در شوری 12 دسی زیمنس بر متر و EM شاهد به دست آمد. همچنین، بیشترین و کمترین عملکرد تر بوته (به ترتیب 36/16 و 4 گرم در بوته) مربوط به ترکیب تیماری شوری صفر همراه با EM 2 درصد و شوری 12 دسی زیمنس بر متر با EM صفر بود. بیشترین میزان پروتئین های محلول در شوری صفر و EM 2 درصد با میانگین 38/03 میلی گرم بر گرم وزن تر حاصل شد، درحالی که کمترین میزان آن در بالاترین سطح شوری و EM صفر با میانگین 15/30میلی گرم بر گرم وزن تر به دست آمد. با افزایش سطح تنش میزان قندهای محلول گیاه نیز افزایش یافت. نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که شوری سبب تضعیف شاخص های رشدی گیاه دارویی مرزه و کاربرد EM تحت شرایط تنش، باعث تعدیل اثرات مضر شوری بر این گیاه می گردد.