تأثیر همزیستی ریزموجودات مفید بر خصوصیات بیوشیمیایی و مورفولوژیکی مرزه (Satureja hortensis L.) تحت تنش شوری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/iuvs.2023.1986922.1262
چکیده

استفاده از کود­های زیستی (EM) در شرایط بروز عوامل محدودکننده­ طبیعی مانند شوری می­ تواند راه­کار مناسبی در توسعه­ کشت گیاهان دارویی باشد. به­ منظور بررسی تأثیر EM بر صفات مورفولوژیکی گیاه دارویی مرزه، آزمایشی گلدانی به ­صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک ­های کامل تصادفی با دو فاکتور شامل EM در سه سطح صفر (شاهد)، 1 و 2 درصد و تنش شوری در سه سطح شامل صفر (شاهد)، 6  و 12 دسی ­زیمنس بر متر در چهار تکرار در طی سال 1400 در گلخانه­ تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. بیشترین ارتفاع گیاه (40/6 سانتی­ متر) در شرایط تیماری شوری صفر و غلظت 2 درصد EM و کمترین ارتفاع گیاه (12/4سانتی­ متر) در شوری 12 دسی­ زیمنس بر متر و EM  شاهد به دست ­آمد. همچنین، بیشترین و کمترین عملکرد تر بوته (به­ ترتیب 36/16 و 4 گرم در بوته) مربوط به ترکیب تیمار­ی شوری صفر همراه با EM  2 درصد و شوری 12 دسی­ زیمنس بر متر با EM صفر بود. بیشترین میزان پروتئین­ های محلول در شوری صفر و EM 2 درصد با میانگین 38/03 میلی­ گرم بر گرم وزن تر حاصل شد، درحالی­ که کمترین میزان آن در بالاترین سطح شوری و EM صفر با میانگین 15/30میلی­ گرم بر گرم وزن تر به­ دست ­آمد. با افزایش سطح تنش میزان قند­های محلول گیاه نیز  افزایش یافت. نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که شوری سبب تضعیف شاخص­ های رشدی گیاه دارویی مرزه و کاربرد EM تحت شرایط تنش، باعث تعدیل اثرات مضر شوری بر این گیاه می­ گردد.