فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف:با افزایش آلودگی­ها و بحران­های محیط زیستی، دولت­ها بر آن شده­اند مجموعه­ای از سیاست­ها و مقررات محیط زیستی را با هدف بهبود کیفیت محیط زیست اعمال کنند. اثربخشی مقررات محیط زیستی مسئله­ای است که از سوی بسیاری از سیاست­گذاران و دولت­ها نادیده گرفته می­شود. هدف این مطالعه پاسخ به این سؤال است که چه میزان تغییر در سیاست­ها و قوانین محیط زیستی می‌تواند روی کنترل آلودگی­ها مؤثر باشد و از طرف دیگر آیا قوانین کنترل سرمایه گذاری مستقیم خارجی می‌تواند روی کاهش انتشار آلاینده­های محیط زیستی مؤثر باشد یا خیر؟مواد و روش­ها:این مطالعه به بررسی اثرات مقررات محیط زیستی بر عملکرد آن می­پردازد. داده­های مورد استفاده در این مطالعه از نوع ترکیبی و برای 18 کشور (منطقه منا) در دوره 1990 - 2017 می­باشد. در این مطالعه از سه سنجه میزان پساب­ها، انتشارات  و انتشار سایرگازهای گلخانه­ای برای تعیین کیفیت محیط زیست بهره برده شده است. روش مورد استفاده، روش GMM تفاضل مرتبه­ی اول است که می­تواند با درون­زایی نهفته داده­ها مقابله نماید و امکان پویایی را برای تخمین­ها فراهم آورد. استفاده از آزمون سارگان در این مدل، آزمون تشخیص محدودیت­ها بود و فرض صفر آن بیش از حد مشخص بودن محدودیت­ها را در مدل GMM نمایش می­دهد.نتایج و بحث:نتایج حاصل از مطالعه، در قالب سه مدل اساسی مورد بررسی و سنجش قرار می­گیرد. مدل اول براساس چهار متغیر صنعتی شدن، سرمایه گذاری مستقیم خارجی، قوانین و مقررات محیط زیستی و قوانین و مقررات کنترل سرمایه گذاری مستقیم خارجی مورد بررسی قرار گرفت و در مدل­های 2 و 3 به ترتیب اثر متغیرهای جمعیت و تولید ناخالص داخلی و توان دوم تولید ناخالص داخلی آزمون اثر جمعیت و نظریه محیط زیستی کوزنتس بررسی قرار گرفت. اعمال قوانین و مقررات کنترل محیط زیستی و سرمایه گذاری مستقیم خارجی به­خوبی می‌توانند عامل کنترل انتشار آلاینده­های هوا باشند. اثر قوانین محیط زیستی روی انتشار پسآب­ها مثبت بوده و سبب افزایش سطح انتشار این آلاینده می­گردد. علامت ضریب اثر جمعیت در مورد سال­های مورد بررسی در این مطالعه دارای علامت­های مختلف به دست آمد، اثر شاخص­های محیط زیستی در مدل معنی دار بوده، اما اثر پساب­های صنعتی در میان آلاینده ها اثر محیط زیستی را با عدم اطمینان مواجه خواهد ساخت. سرمایه گذاری مستقیم خارجی عامل بسیار مهمی در انتشار آلاینده­ها پس از انتشار پساب‌ها و انتشار سایر گازهای گلخانه­ای است. ضریب متغیر سرمایه گذاری مستقیم خارجی در هر سه مدل برای پساب‌ها در سطح ۱ درصد معنی­دار بوده و به­ترتیب برابر 481/1، 371/1 و 036/2 در مدل­های 1 تا 3 است.نتیجه­ گیری: اثر منفی سرمایه گذاری مستقیم خارجی نشان می­دهد که منطقه­ی منا می­تواند محلی برای جانمایی صنایع آلوده کننده در جهان باشد. نبود قوانین و مقررات (مالیات سبز) در کنار سوبسیدهایی که حذف آن به­عنوان اثری از کنترل آلودگی در نظر گرفته می­شود، این منطقه را به هدف انتقال صنایع آلاینده در برنامه ریزی کشورهای توسعه یافته تبدیل خواهد نمود. پیشنهادی اساسی در این زمینه، تشکیل سازمان حفاظت از محیط زیست منطقه­ای در کشورهای منطقه منا و اخذ مالیات بر سرمایه گذاری در سطح بالاتر است.