تأثیر محلول‌پاشی سیلیکون بر برخی از صفات فیزیولوژیکی مرزه تابستانه (Satureja hortensis L.) تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/iuvs.2023.1986684.1268
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر محلول­پاشی سیلیکون بر خنثی­سازی اثرات منفی تنش خشکی بر برخی از مهم­ترین ویژگی­ های گیاه مرزه تابستانه در طی سال ­های 1401-1400 به­ صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­ های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی شهرداری اردبیل انجام گرفت. فاکتورهای مورد بررسی در این پژوهش شامل الف) تنش خشکی در سه سطح (40، 60 و 80 درصد ظرفیت زراعی) و ب) محلول­پاشی سیلیکون در چهار سطح ( غلظت ­های صفر (شاهد)، 0/5، 1 و 1/5 میلی­ مولار در لیتر) بودند. تنش خشکی در مرحله 4 تا 6 شاخه فرعی و براساس ظرفیت زراعی اعمال شد و بعد از اعمال شرایط تنش، نمونه­ برداری جهت اندازه­ گیری صفات انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که تنش خشکی به­ طور معنی ­داری موجب کاهش وزن تر، وزن خشک، ارتفاع، قند محلول، کلروفیل a، b و کل و کاروتنوئید شد، اما میزان پرولین آزاد سلول­ ها تحت شرایط تنش افزایش یافت. محلول­پاشی سیلیکون، تأثیر مثبت و معنی ­داری بر صفات مورد بررسی داشت، به­ طوری که با افزایش غلظت سیلیکون اثرات منفی تنش خشکی تعدیل یافت. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که می ­توان از سیلیکون به ­عنوان یک عنصر مفید در جهت افزایش عملکرد گیاهان زراعی و باغی، و همچنین افزایش تحمل به تنش­ های محیطی (از جمله تنش کم ­آبی) استفاده کرد.