تأثیر غنی‌سازی با محرک‌های ‌زیستی بر شاخص‌های جوانه‌زنی بذر و پارامترهای رشدی گیاهچه ریواس (Rheum ribes)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 استادیار، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22034/iuvs.2023.1982787.1256
چکیده

با توجه به اهمیت تغذیه­ ای گیاه ریواس و ضرورت کشت آن در سطح وسیع، این تحقیق به بررسی اثر سه محرک ­زیستی عصاره جوانه ­لوبیا چشم ­بلبلی، عصاره جوانه نخود و اسید­هیومیک بر شاخص­ های جوانه ­زنی و رشد گیاهچه­ های این گیاه در شرایط آزمایشگاه پرداخت. بدین منظور، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار طراحی گردید. ترکیبات تیماری شامل عصاره 100 درصد لوبیا و نخود در سه سطح (10، 20 و 30 درصد)، اسیدهیومیک در سه سطح (1، 5 و 10 گرم در لیتر) و آب بعنوان تیمار شاهد بود. صفات درصد جوانه ­زنی، سرعت جوانه ­زنی، بنیه­ بذر، طول ساقه­ چه، طول ریشه­ چه و ضریب ­آلومتری اندازه­ گیری شد. نتایج نشان داد که اثر هر سه تیمار بر گیاه ریواس معنی­ دار بود. کاربرد عصاره جوانه نخود (10 درصد) باعث کاهش 28 درصدی نرخ جوانه­ زنی و تیمار عصاره جوانه نخود 20 درصد، باعث کاهش 22 درصدی سرعت جوانه­ زنی بذر ریواس شد. عصاره لوبیا چشم­ بلبلی (10 درصد) باعث کاهش 21 درصدی سرعت جوانه ­زنی، 10 درصدی طول ساقه ­چه و 23 درصدی وزن تر ساقه ­چه شد و سایر تیمارهای عصاره نخود و لوبیا چشم ­بلبلی بر شاخص­ های جوانه ­زنی بذر تأثیر معنی ­داری نداشتند، اما پیش ­تیمار بذر با اسید­هیومیک در غلظت 10 گرم در لیتر باعث افزایش 8 درصدی نرخ جوانه­ زنی و 12/5درصدی سرعت جوانه ­زنی و 20 درصدی بنیه ­بذر گردید. بنابراین، اسید هیومیک در غلظت 10 گرم در لیتر با تأثیر مثبت بر اغلب صفات مورد بررسی، به­ عنوان بهترین تیمار برای بهبود شاخص ­های جوانه­ زنی بذر و رشد گیاهچه­ های ریواس معرفی می ­گردد.