مدل توسعه دانشگاه کارآفرین برای دانشگاه‌های دولتی افغانستان

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، ایران.

3 عضو هیأت علمی گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه البیرونی، کاپیسا، افغانستان.

4 دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/jti.2024.79735.1469
چکیده

دانشگاه‌های کارآفرین به‌عنوان تولیدکننده دانش و نهاد منتشرکننده آن نقش مهمی در رشد تکنولوژی و اقتصاد کشور دارند. هدف این‌ تحقیق، ارائه مدل توسعه دانشگاه کارآفرین برای دانشگاه‌های دولتی افغانستان است. این‌ تحقیق کاربردی‌ بر مبنای راهبرد نظریه زمینه‌ای سیستماتیک (SY-GTM) و با مشارکت اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های دولتی افغانستان انجام شد. گردآوری‌ داده‌ها تـا دسـتیابی‌ بـه‌ اشـباع نظری‌ ادامه‌ یافت‌ که‌ در این‌ تحقیق به تعداد 16 نفر اشباع نظـری‌ حاصـل‌ شـد. ابـزار جمـع‌آوری‌ داده‌هـا مصـاحبه‌ نیمه‌ساختاریافته بود و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA 22 تحلیل گردید. اعتبار و روایی داده‌ها از دو روش بازبینی مشارکت‌کنندگان و مرور خبرگان تأیید شد. نتایج‌ به‌دست‌آمده از داده‌های‌ پژوهش‌ در فراینـد کدگـذاری‌ بـاز، محـوری‌ و انتخابی‌ تحلیل و از 16 فایل مصاحبه، 847 گزاره مفهومی در قالب 25 مقوله محوری طبقه‌بندی و درنهایت ابعاد شش‌گانه مدل ترسیم گردید. یافته‌های پژوهش‌ نشـان داد بـرای‌ کارآفرین‌شدن دانشگاه‌های دولتی افغانستان وجود مجموعه‌ای‌ از شـرایط‌ علـی‌ شامل: ارتباط دانشگاه با صنعت، تجاری‌سازی تحقیقات و نصاب درسی بازار محور ضرورت دارد. این پیشایندها متأثر از شـرایط‌ زمینه‌ای‌ از قبیل‌ تحقیقات معیاری و شـرایط‌ مداخلـه‌گـر محیطی مانند نظام پاداش و رهبری کارآفرینانه است. تحقق دانشگاه کارآفرین با اجرای راهبردهای آموزش مهارت کارآفرینی و ترویج فرهنگ کارآفرینی، دستاوردهای درون و برون دانشگاهی‌ به همراه دارد. پژوهش حاضر نخستین اقدام برای کارآفرین شدن دانشگاه‌های دولتی افغانستان بوده و به دانشگاه البیرونی در عرصه فرایند کارآفرینی کمک کرده است.