پیش‌بینی اثر اقلیم بر میزان تولید و عملکرد صیفی‌جات در استان خوزستان مطالعه موردی (گوجه فرنگی، خیار و هندوانه)

نویسندگان

1 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران ایران

3 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/iuvs.2022.557127.1222
چکیده

تولید محصولات کشاورزی به‌ویژه بصورت کشت دیم همبستگی بالایی با عوامل اقلیمی دارد. تغییر اقلیم علاوه بر تأثیر بر تولید محصولات کشاورزی، با تأثیر بر منابع آب، بر پایداری و عملکرد محصولات کشاورزی اثر می‌گذارد. پیش‌بینی عملکرد محصولات کشاورزی یکی از ابزارهای مدیریتی در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری بخش کشاورزی است. هدف از انجام این مطالعه ارزیابی عملکرد و تولید سه محصول خیار، گوجه‌فرنگی و هندوانه در اثر تغییر اقلیم در استان خوزستان و پیش‌بینی آن­ها برای سال­های 2025 تا 2100 می‌باشد. به‌منظور برآورد تابع واکنش عملکرد سبزیجات استان خوزستان داده‌های هواشناسی شامل بارش، دمای کمینه، دمای بیشینه و رطوبت نسبی 13 ایستگاه هواشناسی شامل شهرستان‌های اهواز، ایذه، اندیمشک، ماهشهر، بهبهان، دزفول، آزادگان، رامهرمز، شوشتر، مسجدسلیمان، امیدیه، شادگان و شوش در طی سال­های 1370 تا 1399 جمع‌آوری گردید. برای محاسبه و تحلیل شاخص‌ها از دو نرم‌افزار Excel و SPSS استفاده شد. نتایج نشان داد که دما و رطوبت تأثیر معنی‌داری بر عملکرد گوجه فرنگی، خیار و هندوانه در استان خوزستان دارند. پیش‌بینی عملکرد تا سال 2100 نشان داد که محصول خیار در منطقه (3) و هندوانه و گوجه‌فرنگی در منطقه (2) به‌ترتیب از افزایش عملکرد بالاتری برخوردار می‌باشند. همچنین پیش‌بینی عملکرد تولید تا سال 2100 نشان داد که به‌ترتیب گوجه‌فرنگی و هندوانه در منطقه (2) مقدار تولید بیشتری را به‌خود اختصاص می‌دهند.