فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: تغییر اقلیم یکی از بزرگترین تهدیدها برای تنوع زیستی است و می­تواند منجر به تغییر توزیع گونه­ ها و افزایش خطر انقراض جمعیت ­هایی شود که قادر به سازگاری با محیط ­های جدید و یا جابجایی به زیستگاه ­های مناسب نیستند. در مطالعه حاضر، مطلوبیت زیستگاه برای نیوت کوهستانی خالزرد (Neurergus derjugini) با هدف شناسایی زیستگاه­ های مطلوب فعلی، پیش ­بینی گسترش یا انقباض محدوده توزیع گونه تحت تأثیر سناریوهای اقلیمی آینده و تعیین اصلی­ترین متغیرهای اقلیمی تأثیرگذار مدل­سازی گردید.مواد و روش‌ها: گونه مورد مطالعه تاکنون از 57 نهر، چشمه و آبراه ­های تولید مثلی در محدوده کوهستان زاگرس در غرب ایران و شرق عراق براساس مندرجات در مطبوعات علمی گزارش شده است. در پژوهش حاضر توزیع گونه با استفاده از روش بیشینه آنتروپی[i] برای زمان حال و آینده (2050 و2070) تحت دو سناریوی خفیف (RCP2.6) و شدید (RCP8.5) مورد بررسی قرار گرفت.نتایج و بحث: براساس نتایج به ­دست آمده میزان بارش در مرطوب­ترین دوره (BIO13)، بیشترین درصد مشارکت برای پیش ­بینی توزیع گونه را نشان داد. مقایسه وسعت منطقه ­های مطلوب در شرایط کنونی و تحت شرایط اقلیمی آینده نشان می ­دهد که مساحت زیستگاه ­های مطلوب برای نیوت خالزرد تحت سناریوی خفیف(RCP2.6)  در سال 2070 کاهش چشم­گیری نخواهد داشت و حتی در سال 2050 افزایش مساحت مشاهده گردید. در حالیکه مساحت زیستگاه­های مطلوب در سال 2070 تحت سناریوی شدید(RCP8.5)  کاهش قابل توجهی (بیش از 50 درصد) را نشان داد.  نتایج مدل از این فرضیه پشتیبانی می­ کند که با توجه به تغییرات اقلیمی آینده چه­ بسا محدوده توزیع گونه در پناهگاه­ های واقع در مرکز و جنوب محدوده توزیع با حرکت به سمت ارتفاعات بالاتر حفظ خواهد شد.نتیجه‌گیری: یافته­ های به­ دست آمده از مطالعه جاری، از این فرضیه که پناهگاه­های اقلیمی زاگرس در حفاظت از جمعیت­ های منزوی و همچنین زیستگاه ­های مناسب مورد نیاز آن­ها طی دوره تغییرات اقلیمی نقش برجسته ­ای دارد، پشتیبانی می­ کند.