گیاه پالایی کروم شش ظرفیتی در خاک‌های آلوده با استفاده از گیاه خرفه (Portulaca oleracea)

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران

2 استاد یار گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، ایران

3 دانشجوی دکتری شیمی و حاصلخیزی خاک دانشگاه ارومیه و مدرس مدعو دانشگاه پیام نور، ایران

doi
10.22092/ijsr.2016.106718
چکیده

امروزه به دلیل پیشرفت صنایع و شهرنشینی، غلظت­های بالایی از فلز سنگین کروم در منابع خاک و آب وجود دارد که خطر جدی برای سلامت انسان و محیط زیست محسوب می­شود. در این تحقیق، توانایی گیاه خرفه(Portulaca oleracea) در گیاه پالایی کروم شش ظرفیتی از خاک، تحت تأثیر غلظت های مختلف کروم در خاک مورد بررسی قرار گرفت. بذور خرفه در شرایط گلخانه، در گلدان­هایی که با غلظت­های 0، 25، 50، 75 و 100 میلی­گرم بر کیلوگرم کروم ( از نمک دی کرومات پتاسیم) آماده شده بودند، رشد کردند. در پایان مرحله رشد رویشی (60 روز پس از کاشت)، غلظت کروم سه و شش ظرفیتی و همچنین فاکتورهای تجمع زیستی در گیاه خرفه بررسی شدند. نتایج نشان دادند که با افزایش غلظت کروم در خاک میانگین وزن خشک ریشه و اندام هوایی گیاه خرفه کاهش معنی­داری یافتند و غلظت کروم شش ظرفیتی در ریشه و اندام هوایی گیاه افزایش یافت. افزایش غلظت کروم در خاک، به ویژه غلظت­های بیشتر از 50 میلی­گرم در کیلوگرم، منجر­به کاهش فاکتور انتقال کروم شش ظرفیتی در گیاه شد. در بالاترین سطح کروم در خاک یعنی غلطت 100 میلی­گرم بر کیلوگرم، کروم کل تجمع یافته در ریشه و اندام هوایی به ترتیب 3400 و 1500 میلی گرم بر کیلوگرم بود. همچنین فاکتور تجمع زیستی در گیاه خرفه بیشتر از 1 بدست آمد که بر این اساس می توان توانایی این گیاه را به عنوان یک تجمع دهنده کارا برای کروم شش ظرفیتی در خاک­ها تأیید کرد.